Landen

Landen

Met de zoekfunctie rechts op de pagina, of onderaan de pagina, kun je direct naar een betreffend land gaan en naar de censuurbrieven. 

Onderstaand een alfabetische lijst van landen per werelddeel met de jaren of periode(s) van censuur en de aard van de censuur (en soms de censuurstrook). Bezette landen worden genoemd bij de bezetter, koloniën bij de kolonisator. Klikken op de landsnaam geeft de censuurbrief of brieven.

Europa

ALBANIË

1939-1945 Albanië wordt geannexeerd door Italië in 1939. Er geldt —–> Italiaanse censuur. Eind 1940 tot half april 1941 bezetten Griekse troepen een deel van Albanië —-> Griekse censuur. Na 1944 wordt Albanië een satellietstaat van de Sovjet-Unie —–> Sovjet censuur.

BELGIË 

1914-1918     Door Duitsland bezet als Algemeen Gouvernement België en Etappengebiet West —-> Duitse censuur. In het niet bezette deel gold censuur.

Stempels;

  1. regelstempels met tekst; ‘CENSURE MILITAIRE’
  2. of een getal en
  3. een dubbelcirkel waarin onder meer het staatswapen.

De strook bevat de tekst; ‘CENSURE MILITAIRE / getal’.

1919 Na de bevrijding is er binnenlandse censuur

  • censuurstempels met ‘CENSURE MILITAIRE’ of ‘A DISTRIBUER’.
  • Censuurstrook lila papier met tekst; ‘CENSURE MILITAIRE / getal’

1940   Belgische censuur van april tot augustus 1940.

Censuurstempels;

  1. Cirkel waarin ‘ CONTROLE POSTAL – ANVERS’ of ‘CONTROLE’ en wapenschild (in positieve of negatieve print).
  2. 2 regles ‘OEVERTE PAR / L’ AUTOTITE MILITAIRE’.

Censuurstrook; Belgisch wapenschild “CONTROLE’ en nummer van de censor.

1940-1944  Duitse bezetting    —–> Duitse censuur. Belgische censuur in Belgische Congo, zie Belgische Congo.

1944-1946    Na de bevrijding is er Belgische censuur. 

Ccensuurstempels;

  1. cirkel waarin een getal,
  2. hartvorm onder kroon, met tekst ‘PASSÉ / C. P. C. ‘

Stroken;

  1. zonder tekst of met de tekst
  2. ‘CONTROLE DES COMMUNICATIONS / no ..  /  En cas de reclamation, rappeler ce numero’
  3. ‘TOEZICHT DER VERBINDINGEN / no ..  / In geval van klacht, bovengemeld nummer herinneren’
  4. ‘RETOUR A L’ EXPEDITEUR PAR L’ INTERMEDIAIRES DU CONTROLE DES / COMMUNICATIONS POUR LES RAISONS MENTIONNEES A L’ INTERIEUR’
  5. ‘TERUG AAN DEN AFZENDER DOOR TUSSCHENKOMST VAN HET  /  TOEZICHT OP HET VERKEER OM DE IN DEN OMSLAG AANGEDUIDE /  REDENEN’
  6. ‘CONTROLE DES COMMUNICATION s   No… /  TOEZICHT    DER        VERBINDINGEN  Nr…            /  En cas de reclamation, rappeler ce numero  /  In geval van klacht, bovengemeld nummer herinneren’

BELGIE ; bezettingszone

1919- in Duitsland

Censuurstempels

  1. met de tekst ‘ARMEE BELGE’ of
  2. (in cirkel) ‘CENSURE / MILITAIRE / BELGE’.

Censuurstrook met in rechthoekig kader de tekst  ‘Censure Militaire Belge’

BRITSE LEVANT

1918- Constantinopel als deel van Ottomaanse rijk, wordt bezet door Engelse en Franse troepen in November 1918 en duurt tot october 1923.

Er is een censuurstrook bekend met de tekst ‘PASSED BY CENSOR’.

BULGARIJE      

1914-1918    vormde met Duitse Keizerrijk, Oostenrijk – Hongarije, en Ottomaanse Rijk, de “Centralen”:  13 verschillende censuurstempels met plaatsnamen en

13 censuurstroken, allen in Cyrillisch schrift, zijn in gebruik geweest. 

1939-1945   werkte samen met Duitsland.

Stempels met Bulgaars – Duitse tekst en cirkelstempels waarin 2 getallen; er zijn geen stroken bekend.

Het postverkeer met het buitenland wordt in Duitsland (Wenen) gecensureerd —-> Duitse censuur

1945-1950      Beperkte censuur. Stempels met tekst; ‘RETOUR, en ‘INTERDI’ en een strook met 4-regelige Bulgaarse tekst.

DENEMARKEN 

1914-1918 Neutraal. Het postverkeer van de interneringskampen werd ook gecensureerd.

1940-1945  Duitse Bezetting —–> Duitse censuur. Britse troepen bezetten de Faeröer eilanden, IJsland en Groenland —> Britse censuur. 1942-1943 is er Britse censuur op de Faeröer eilanden —> Britse censuur.

1945-1946 Beperkte censuur.

Stempel met kroon en getal in cirkel;

Strook zonder tekst, later met met “Udlandspostkontrollen” en kroon. In de vluchtelingen en interneringskampen was ook censuur.

DUITSLAND 1e WERELDOORLOG

1914-1918 vormde met Oostenrijk – Hongarije, Bulgarije en Ottomaanse Rijk, de “Centralen”.  Alle postverkeer wordt gecensureerd. Het postverkeer met Nederland wordt in Aken of Emmerich gecensureerd. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 43 – 70.).

Er zijn 106 plaats- en 20 overheid-censuurstempels; daarnaast 54 stempels van militaire instanties.

43 Verschillende censuursluitstroken zijn gebruikt.

Als titels zijn in gebruik; ‘Prüfungsstelle’, ‘Postprüfungsstelle’, ‘Überwachungsstelle’ en ‘Postüberwachungsstelle’, waaraan soms nog toegevoegd; ‘Militärische’, ‘Auslandstelle’ of ‘PK” (‘Post Kontrollstelle’). Bij de veldpost komt het stempel ‘F.a.’ (fristgemäß abgefertigt) voor. Het postverkeer met Nederland wordt in Aken of Emmerich gecensureerd. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 43 – 70.)

Ook de veldpost censuur en de censuur op het postverkeer van gevangenen- en concentratiekampen is heel uitgebreid.

Bezette gebieden;  
Algemeen Gouvernement België  was de Duitse militaire regering in bezet België en omvatte het grootste deel van het Belgisch grondgebied.  Er zijn 6  algemene censuurstempels en 37 stempels waarin de plaatsnaam gebruikt.  De brieven moeten open op het postkantoor afgeleverd worden; vandaar dat er nauwelijks sluitstroken voorkomen. Het grootste censuurstempel (Gent) heeft een diameter van 80 mm.
Etappengebiet West omvatte West en Oost Vlaanderen en een deel van Noord Frankrijk.  25 verschillende censuurstempels.  
Polen / Rusland.   5 verschillende plaats censuurstempels (Warschau, Bialystok, Kowno, Libau en Riga) en 7 algemene.         
Roemenië.   5 verschillende censuurstempels.

1919- Naast deviezencontrole, vond er in een aantal plaatsen censuur plaats. Verschillende stempels; ook een strook, waarbij in de tekst ‘Kriegsrecht’.

DUITSLAND 2e WERELDOORLOG

Het postverkeer binnen Duitsland, de zg. Inlandpost wordt niet gecensureerd (met een enkele uitzondering). Onder Inland vallen Oostenrijk, het Protectoraat Bohemen en Moravië, het Het Generaal-gouvernement of Gouvernement-generaal Polen en de latere annexaties Elzas Lotharingen, Eupen, Malmedy en Luxemburg. Andere landen waaronder ook de bezette gebieden en de onder militair gezag staande gebieden, waaronder Ostland en Oekraïne, vallen dus onder Ausland.  Servie is onder Duits militair bestuur geplaatst; hier geldt binnenlandse Duitse censuur.

De postcensuur vindt plaats op alle post met het ‘Ausland’. Maar ook het postverkeer tussen de bezette gebieden en tussen de bezette gebieden en het verdere Ausland wordt gecensureerd. Uitgezonderd van censuur is de bestuurlijke post. Deze gaat in de regel als DEUTSCHE DIENSTPOST ongecensureerd door. (Zie mijn artikelenreeks in de Filatelie). De volgende censuurinstellingen, Auslandsbrief-prüfstellen, vanaf nu ABP’s (lettercode), zijn actief;

  • Königsberg (a)
  • Berlijn (b).
  • Keulen (c),
  • München (d),
  • Frankfurt (e),
  • Hamburg (f),
  • Hof (h) en
  • Wenen (g). 

In de bezette gebieden zijn er ABP’s in;

  • Kopenhagen (k),
  • Oslo (o),
  • Trondheim (t),
  • Parijs (x),
  • Bordeaux (y),
  • Lyon (l), en
  • Nancy (n, y). 

Censuurstempel

  1. Het meest gebruikte is een cirkel, waarin het staatswapen (adelaar op lauwerkrans waarin het hakenkruis) en omrand door de tekst ‘Obercommando der Wehrmacht’. en ‘Geprüft’ of ‘Geöffnet’. Vanaf 1944 komt ook ‘Zensurstelle’ voor in plaats van ‘Obercommando der Wehrmacht’.
  2. Ook als rolstempel met een streep of strepen tussen de cirkels.
  3. Een (doorloop) cirkelstempel waarin ‘Ax’ . x staat voor de ABP. Ook als rolstempel met strepen tussen de cirkels.
  4. een smal rolstempel met een zich herhalend patroon van; adelaar op lauwerkrans – OKW – adelaar op lauwerkrans – GEOFFNET / (ABP code) . Dit stempel komt voor op de geribbelde bruine sluitstrook.
  5. Meestal staat ABP lettercode in het stempel; daar waar niet is de ABP vast te stellen aan de hand van het lettertype, de indeling binnen de cirkel en voor een aantal ABP’s specifieke kenmerken.

Sluitstroken;

  1. De cirkel komt ook terug op de strook; tussen de cirkels de tekst: ‘Geprüft’ of ‘Geöffnet’. Vanaf 1944 komt ook ‘Zensurstelle’ voor in plaats van ‘Obercommando der Wehrmacht’.
  2. een smalle strook van geribbeld bruin papier (machinale sluiting).
  3. sluitstroken zonder tekst.

In Denemarken wordt een afwijkende stempel en strook gebruikt; het cirkel stempel is gelijk aan de cirkel op de strook, met alleen verschillende afbeelding in het midden; kroon, resp kroon boven een posthoorn.

In het bezette Servie gold binnenlandse censuur.

Stempels;

  1. er zijn vijf verschillende 2- talige gebruikt; de meest algemene is een rechthoek met een 3-regelige tekst:    
  2. ‘ZENSURIERT / ЦЕНЗУРИСАНО / (getal/letter(s).
  3. B, Bg of Bgd staat voor Belgrado,
  4. K voor Kraljevo,
  5. N voor Nisch,
  6. S voor Šabac en
  7. VB voor Velicki Bečkerek.

Er is 1 strook in gebruik geweest;

DDR

1949 DDR of Duitse Democratische Republiek, ook wel “Oost-Duitsland” genoemd, ontstaat in 1949 in het door de Sovjet-Unie bezette deel van het verslagen Duitsland. 3 oktober 1990 wordt het herenigd met West Duitsland.

ESTLAND

1918- Estland is vanaf 1918 een zelfstandige staat. De eerste 2 jaar geldt beperkte censuur.

  • censuurstempel driehoek met S.K. / (plaatscode) / (getal).
  • Letters “S. K.” betekent “sõja kontroll”  (‘war control’ or ‘military control’). Censuurkantoren (met plaatscode) in Tallinn (Tl), Rakvere (Ra.), Viljandi (Vi.), Tartu (Ta.),  Pärnu (Pä.), Valga (Va.),  Võru (Võ.),  Narva (Na.) en Kuressaare (Ku.).

1939– onder druk van de Sovjet Unie wordt vanaf september 1939 het postverkeer beperkt gecensureerd.

Censuurstempels;

  1. kader waarin ‘Kontroll’ of ‘Tsensor’ of ‘Avatud tsensuuri poolten’ (= geopend door censuur) 
  2. ovaal waarin ‘Kinnpeetud’. 

De censuurstrook bevat geen tekst .

1940-1941 na de Sovjet bezetting volgt censuur —–> Sovjet censuur.

1941-1944 na Duitse bezetting volgt censuur —–> Duitse censuur. Voor de binnenlandse post is er gedeeltelijke Estse censuur: stempel ‘KONTROLLITUD’.

1944- Sovjet bezetting met censuur —–> Sovjet censuur.

FINLAND

1914-1919 tot eind 1917 is er nog de ‘personele unie’ met Rusland. Voor het binnenlands postverkeer zijn er in de beginfase voornamelijk Russisch-talige censuurkenmerken. In het postverkeer met het buitenland zijn de teksten Russisch / Fins / Zweeds – talig.

Stempels; Er zijn 120 verschillende stempels gebruikt. Vanaf voorjaar 1918 vindt men geen Russisch talige teksten meer. De tekst is nu; ‘Zensuriert in Finland’ tweetalig (Fins en Zweeds) of drietalig (Fins, Zweeds en Duits). Deze stempels zijn tot eind 1919 in gebruik.

De censuurstrook is drietalig, Russisch, Fins, Zweeds of tweetalig, Fins en Zweeds; de tekst vertaald luidt; ‘geopend door oorlogscensuur’. Een andere strook is ook drietalig met de tekst vertaald) ‘geopend oorlogscensuur’ gevolgd door de plaatsnaam Helsingfors of Torniossa.

1939 -1945  1939-1940 de Winteroorlog met de Sovjet-Unie. Finland ging een bondgenootschap aan met Duitsland. Begin 1945 verdreef Finland de Duitsers uit het noorden van het land. 

Stempels;

  1. met tekst in Fins en Zweeds ; vertaald; ‘Censored according the order No. 348 of 20.10.1939’ of
  2. ‘Examined by war censorship’ in rechthoekig kader.
  3. een dubbelcirkel met tekst in Fins en Zweeds (‘Censored’) en censornummer; in het midden een leeuw.

Censuurstroken;

  1. zonder tekst
  2. met een van de onderstaande teksten:

FRANKRIJK      

1914-1918 maakte deel uit van de “Entente”.

Censuur met veel verschillende stempels (> 80) en stroken (18) .

De censuurstrook heeft meestal de tekst; ‘CONTROLE POSTAL MILITAIRE’ . (voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 92-98.)

1919- dezelfde stempels als in de oorlogsperiode. CONTROLÉ en de vijfpuntige ster in een cirkel.

1939 sept – 1940 juni ; periode 1 ; maakte deel uit van de “Geallieerden”. Er zijn censuurinstellingen in veel Franse steden. (voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1966, S 39-43 en Stich, H.F. 1993, p 40-47 en Stich, H.F. 1993, p 38-47.

Stempels:

  1. Er wordt een ingewikkeld letter-getal code in dubbel ovaalstempel gehanteerd.
  2. dubbelcirkel met de tekst ‘CONTROLE POSTAL – Commission W.E.’ en in het midden een allegorische voorstelling van een zittende vrouw .
  3. cirkelstempels waarin hoofdletters.

Stroken;

  1. zonder tekst,
  2. met de tekst ‘CONTROLE POSTAL MILITAIRE’ in verschillenden lettertypes en frames. Ook in de grootte van de strook is variatie in grootte.

1940 juli – 1942 in het bezette deel; zie —> Duitse censuur; in het onbezette deel, de Vichy regering, geldt Franse censuur. (voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1966, S 43-46 ).

Veelal worden dezelfde stempels en stroken gebruikt als in de vorige periode, waarbij “MILITAIRE” vervangen wordt door “CONTROLE”.

Daarnaast is er veelvoud aan getallen, letters, getallen + letters zonder frame, in een cirkel of in een of ander kader.

1943-1944 Duitse bezetting van geheel Frankrijk; —> Duitse censuur.

1944-1945 Frankrijk bevrijd. (voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1966, S 46-47)

Censuurstempels en stroken uit vorige periodes zijn weer in gebruik.

1945- nog enige censuur ; stempels uit de vorige periode.

FRANKRIJK ; bezettingszone

1919 in Duitsland;

Censuurstempels als tekstregel(s), cirkel, dubbelcirkel, of kader. CONTROLÉ of de vijfpuntige ster.

1945-1947 in Duitsland; het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie. De censuur wordt officieel beëindigd in 1947.

Censuurstempels;

  1. Dezelfde soort als in Frankrijk worden gebruikt. In de ovaal staan 3 letters, later 2 letters en een getal.
  2. Ook zijn stempels ‘CONTROLE’ , ‘Kontrolliert’ , ‘censura’ en CENSURE; / ZENSUR; / getal’ gebruikt.

De sluitstrook bevat de tekst ‘CONTROLE’ in verschillende lettertypes.

1945-1949 in Oostenrijk; het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie. De binnenlandse censuur duurde tot 1 april 1946, vanaf november 1947 stopte ook de censuur op buitenlandse post, met uitzondering van Duitsland en Japan. Deze laatste werd beëindigt in november 1949.

De censuurstempels

  1. Dubbelovaal, waarin  BZA- of BZE (in Bregenz),  of IKA of IKE (in Innsbruck).
  2. Dubbelcirkel, waarin  BZA-I of BZE-I (voor Bregenz),  of   IKA of IKE (in Innsbruck).
  3. Cirkel, waarin een cijfer of een letter.

De sluitstrook bevat de tekst ‘CONTROLE’ of ‘CONT’ in zwart omrand kader.

GIBRALTAR

1914-1918 een Britse kroonkolonie

Strook met tekst ‘OPENED BY / CENSORER / (getal) / GIBRALTAR’.

1940-1945 een Britse kroonkolonie.

Stempels ;

  1. ‘PASSED / CENSORED’ in kader,
  2. met tekst; ‘PASSED CENSOR GIB’ en het nummer van de censor on het midden.
  3. achthoek waarin ‘(kroon) / PASSED / A/2’
  4. achthoek waarin kroon, waaromheen ‘PASSED / BY / CENSOR / No. / (4-tallig getal’.
  5. de brief is geopend aan het loket afgegeven en aldaar voorzien van stempel, ‘CG’ in dubbel kader op achterzijde.
  6. transit; kroon, waaromheen ‘PASSED /BY / EXAMINER / No. / (4-tallig getal’.
  7. transit; (viertallig getal).
  8. achthoek waarin ‘(kroon) / PASSED / IA/(4 talig getal).’

Op de strook de tekst;

  1. ‘EXAMINED BY / GIBRALTAR / POSTAL / CENSOR’ of
  2. ‘OPENED BY EXAMINER’ (soms censornummer),
  3. P. C. 66 label met ‘OPENED BY CENSOR / (getal)’ of
  4. P. C. 66A label met ‘OPENED BY CENSOR / (getal)’ GIBRALTAR of
  5. P. C. 90 label met ‘OPENED BY EXAMINER / A of AI / (getal)’ of
  6. P. C. 90 label met boven en onder kroon met ‘OPENED BY EXAMINER / A of AI / (getal)’ of
  7. A (viertallig getal).

GRIEKENLAND

1916-1918 maakte deel uit van de “Entente”.

De teksten ‘CONTROLE ALLIE’ en ‘ELLENIKI LOGOKRISIA / CENSURE HELLENIQUE’ zijn gebruikt.

1919- naoorlogse censuur.

De censuurstempels en stroken blijven nog in gebruik.

1919-1923 Turkse Onafhankelijkheidsoorlog / Grieks – Turkse oorlog ; beide partijen censureren.

Stempels met Griekse tekst, als 2-regeltekst of in in rechthoek of cirkelvorm.

1937- Censuur en deviezen controle; diverse censuurstempels en stroken.

1940-1941 Griekse bezetting van een deel van Albanie.

Civiele post werd gecensureerd bij Agii Saranta, Argyrokastron, Delvinon en Korytsa.

Twee stempels en een strook. te weten;

  1. lijnstempel met ‘(censorship griekstalig) en Delvinon.
  2. dubbelcirkel met ‘(censorship griekstalig) en plaatsnaam (als boven).
  3. strook als gebruikt in Griekenland met (griekse censuur griekstalig).

1941-1944 april 1941 Duitse bezetting en verdeling in militaire administraties met Italie, Bulgarije: —–> Duitse censuur en —–> Italiaanse censuur.

1944- bevrijd door de geallieerden.

Stempels;

  1. Dubbelcirkel en kaderstempel met tekst ‘ELL. ELEGCHOS / GREEK CENSOR,
  2. en kaderstempel met tekst ‘ELL. ELEGCHOS / GREEK CENSOR.
  3. daarnaast een 4tallig getal.

Strook met

  1. Grieks / Engelse tekst, OPENED BY / EXAMINER No. (viertallig getal).
  2. als 1. zonder getal.

Daarnaast is er controle op deviezen.

Voor een uitgebreid overzicht zie; http://ww2philatelie.olafarge.fr/2019/03/14/marcophilie-grecque/

HONGARIJE

1914-1918 vormde met Duitse Keizerrijk, Bulgarije, en Ottomaanse Rijk, de “Centralen”.

De censuur;

  1. vaak in combinatie met een plaatsnaam is het meest voorkomende censuurkenmerk.
  2. 39 Plaatsnaam stempels en 7 stroken.
  3. Feldpost censuur omvat niet plaatsgebonden stempels en stroken.
  4. Krijgsgevangenenpost wordt op 4 laatsen gecensureerd.
  5. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 85-89).

1919- Na de nederlaag in de Eerste Wereldoorlog viel de dubbelmonarchie in vele stukken uiteen; er ontstond een onafhankelijk Hongarije. 

De censuur omvat veel verschillende stempels; voorkomende teksten ‘ELLENORIZVE’, ‘CENZURAZVA SZENCURA’ en ‘CENZURALVA. Stroken met Hongaarse tekst.

1940-1945 werkte samen met Duitsland. Het postverkeer met het buitenland wordt gecensureerd door Duitsland —-> Duitse censuur en door Hongarije (de laatste ook het binnenlands postverkeer).

Verschillende stempels

  1. met de tekst ‘ELLENORIZVE’ (gecntroleerd) of ‘CENZURALVA’ (gecensureerd).
  2. cirkel met wapenschild en onder meer ‘PEKIR’ ( Postal Control Commission).
  3. rechthoek met 3 regel tekst.

De stroken bevatten het wapenschild met verschillende teksten, zoals;

1945- De troepen van de Sovjet-Unie waren in 1945 bevrijders, maar tegelijk ook nieuwe bezetters. Een tweede poging om een democratische republiek te vestigen was gedoemd te mislukken, Hongarije moest tot het Oostblok toetreden.

Censuurstempels;

  1. 1-regel met tekst ‘ELLENÖRIZVE’, of ‘Ellenörizve’.
  2. 2-regels met tekst ‘ELLENÖRIZVE / 45. JUI 2’,
  3. kader waarin ‘Ellenörizve’ of ‘Ellenörizve : / DEBRECEN, 19….’, of ”CENSURAZVA’, of ‘CENZURA / MISKOLOZ.
  4. kader 2 regels Russisch – Hongaars ‘PROVERENO – ZENSUROK / ELLENÖRIZVE’.

IERLAND 

1939-1945    Neutraal Ierland censureert het postverkeer vanaf september 1939.

Stempels;

  1. met de tekst ‘ RELEASED BY CENSOR’ zijn in de Ierse en Britse taal,
  2. met de tekst ‘ RELEASED BY CENSOR’ in de Ierse en Britse taal.

Stroken met de tekst

  1. ‘OPENED BY CENSOR’ in de Ierse taal
  2. ‘OPENED BY CENSOR’ in de Ierse en Britse taal.

ITALIË

1914-1918 Italie sluit zich in 1915 aan bij de “Entente”.

Een veelheid aan verschillende stempels.

De sluitstrook bevat de tekst; ‘VERIFICATO / PER / CENSURA’. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 102-104).

1919- In Noord Italie vindt nog postcensuur plaats.

1940-1943 Van juni 1940 to oktober 1943 was Italie een AS mogendheid en was er postcensuur van het Mussolini regime.

Er is een grote verscheidenheid aan censuurstempels, veelal met plaatsnaam en in cirkel of dubbelcirkelvorm.

De censuurstroken komen ook in vele vormen, lettertypen en teksten voor; ‘Verificato per Censura’ komt veel voor. In de bezette gebieden / gebiedsdelen (Albanie, Griekenland en Frankrijk) wordt plaatselijk gecensureerd, veelal met aparte stempels of stroken. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. (1966), S 56-63), en Stich, (1993), p 163-174.

Voor Albanie worden stempels en 1 strook gebruikt, te weten;

  1. cirkel met ‘ZYRE CENSURE POSTALE SHOYPNIS’ met wapen, en
  2. cirkel met ‘UFFICIO CENSURA POSTALE ALBANIA’ met kroon.
  3. Het nummer in de cirkel geeft de stad aan: 1 voor Tirana, 2 Dûrres, 3 Shkoder, 5 Peshkopa, 8 Vlora, 10 Berat.
  4. regelstempel met ‘VERIFICATO PER CENSURA’ (als in Italie).
  5. strook met ‘KONTROLLUE PREJ CENSURES’ 2 maal gespiegeld.

Vanaf october 1943 werd er in Noord-Italie door de Italiaanse Sociale Republiek en in de rest van Italie door de heersende regering gecensureerd. Verder waren er activiteiten van Britse en Amerikaanse censoren.

1945-1947 De geallieerde censuuractiviteiten worden door de Italiaanse overgenomen.

Italiaanse koloniën zie bij AFRIKA.

JOEGO SLAVIË

1918- Van 1918 tot 1929 was de naam: Koninkrijk der Serviërs, Kroaten en Slovenen.

Stempels:

  1. Aanvankelijk wordt nog het Servische kader stempel ‘CENSURE / MILITAIRE SERBE / getal’ gebruikt.
  2. Later diverse stempels in de landstalen, of tweetalig (naast landstaal, Duits.).

Stroken, groene of zwarte druk met tekst.

1940 -1941 Tot april 1941 Koninkrijk Joegoslavië. Er is postcensuur.

3 stempels,

  1. een dubbelcirkel met tekst en landswapen in het midden,
  2. rechthoekig kader waarin ‘CENZURIRANO’ en
  3. en een 1-regelstempel ‘CEN”.

1941-1945 Met Duitse steun wordt de ‘onafhankelijke’ staat van de Kroaten geproclameerd. Joegoslavië wordt verdeeld in Duitse, Italiaanse, Hongaarse en Bulgaarse bezettingszones; Servië wordt geplaatst onder Duits militair gezag.

1945-1962 Na de Tweede Wereldoorlog ontstond het Joegoslavië van Tito, de Federale Volksrepubliek Joegoslavië; een deel van het postverkeer wordt gecensureerd.

De volgende stempels ;

  1. 4 regels Joegoslavische tekst, 
  2. Kader waarin 3 regels Joegoslavische tekst.
  3. Driehoek op punt waarin ‘PREGLEDANO / BROJ / _____
  4. Cirkel waarin Joegoslavische tekst en staatswapen,
  5. Cirkel waarin 2-tallig getal. 

Censuurstroken;

  1. Cenzurisano,
  2. met Joego Slavische tekst, 
  3. een strook met ingeponste cirkels in 3 rijen.

KROATIË

1941-1945 werkte samen met Duitsland. Het postverkeer met het buitenland wordt door Duitsland —-> Duitse censuur en door Kroatië gecensureerd (de laatste ook het binnenlands postverkeer).

Stempels;

  1. een 1-regel tekst ‘UTASKA CENSURA’,
  2. een rechthoek met tekst ‘CENZURA 179’,
  3. cirkel met de tekst; ‘R Censura R’ in het midden het staatswapen, ‘C RUR’, Zensuriert – Zensurirano – ‘ midden getal, en
  4. ‘CENZURA (plaatsnaam) en midden een getal.
  5. De plaatsnamen ZAGREB, SARAJEWO, BROD, KARLOVAC, OSIJEK EN PETROVARADIN zijn gebruikt.

Witte en bruine sluitstroken, zonder tekst, zijn gebruikt.

LETLAND    

1919 Letland is vanaf 1918 een zelfstandige staat. De eerste 2 jaar geldt beperkte censuur.

Stempels;

  1. met tekst ‘Censure a Libau’ en
  2. in kader ‘M.P. ‘ of ‘M.P. (letter)’.

1939- dreigende oorlog.

censuurstempel in kader met tekst ‘CENZETS’ .

1940-1941 na Sovjet bezetting volgt censuur —–> Sovjet censuur.

1941-1944 na Duitse bezetting volgt censuur —–> Duitse censuur.

1944- Sovjet bezetting met censuur —–> Sovjet censuur.

LITOUWEN   

1940-1941 na Sovjet bezetting volgt censuur —–> Sovjet censuur.

1941-1944 na Duitse bezetting volgt censuur —–> Duitse censuur. Litouwen censureert de post naar het buitenland en van en naar internerings-kampen, met een censuurstempel Z in rechthoek.

1944- Sovjet bezetting met censuur —–> Sovjet censuur.

LUXEMBURG

1940-1945 In mei 1940 wordt Luxemburg bezet en geannexeerd als een provincie van het Derde Rijk. Het wordt in september 1944 bevrijd.

1945

Een censuurstempel; gekroond breed schild met de tekst ‘CONTROLE PAR / (datum) / nr ‘.

Er is 1 censuurstrook gebruikt.

MALTA

1914-1918 een Britse kolonie

Censuurstempels;

  1. 1 regel ‘CENSORED’,
  2. een driehoek met censor en getal, en
  3. een dubbelovaal met test; ‘FREE FROM PRISONER OF WAR – MALTA, met of zonder getal.

Een blauw-groene censuurstrook met tekst ‘Opened under martial law’.

1940-1945 een Britse kolonie;

Censuurstempels;

  1. driehoek met tekst ‘PASSED CENSOR’ kroon en getal, en
  2. een achthoek met kroon, ‘PASSED’, en DD/(censornummer),

Stroken met de tekst;

  1. ‘Opened by / Censor’, of
  2. ‘OPENED BY / EXAMINER (nummer censor) / MALTA’ of
  3. P. C. 90 label met ‘OPENED BY EXAMINER / DD (nummer censor)’.

MONTENEGRO

1914-1916 maakte deel uit van de “Entente”. De snelle bezetting, januari 1916 zijn censuurbrieven schaars.

Censuurstempels;

  1. een dubbelcirkel met cyrillische tekst, in het midden een adelaar, en
  2. een 1–regelstempel met tekst ‘PREGLEDANO’ .

NEDERLAND

1914-1918 Neutraal maar omringd door oorlogvoerende landen wordt er militaire censuur toegepast op een deel van het postverkeer met het buitenland, met name met het bezette België. Het postverkeer van de interneringskampen werd ook gecensureerd.

Stempels;

  1. teksten: ‘MILITAIRE / CENSUUR’ , ‘CENSUUR GEPASSEERD’ ,
  2. ‘MILITAIRE / CENSUUR’ , ‘CENSUUR GEPASSEERD’ ,
  3. ‘DOOR DE MILITAIRE CENSUUR / GEOPEND ONTVANGEN’ ,
  4. ‘REEGERINGS-COMITE / BELANGEN VLUCHTELINGEN VLISSINGEN’ ,
  5. ‘COMMANDANT / IN ZEELAND / CENSUUR’ ,
  6. ‘MILITAIRE CENSUUR / AMERSFOORT’ (in ovaal),
  7. ‘C.Z.’ (van Zeist), ‘N’ (van Hulst, en ‘C. 16.’. In sommige gevallen staat de tekst in een kader.
  8. Er is ook een cirkel stempel waarin een ‘S’ (van ‘s-Gravenhage).

Er zijn sluitstroken met de teksten;

  1. ‘ Militaire censuur’ ,
  2. ‘GEOPEND / DOOR DE / MILITAIRE CENSUUR’ , en
  3. ‘Geopend door de / militaire autoriteit’ .

1940-1944/5  Duitse Bezetting —–> Duitse censuur.

1945-1947 Na de bevrijding van Zuid Nederland in september 1944 wordt er direct postcensuur ingesteld. Dit gebeurt ook voor de rest van Nederland in mei 1945.

Stempels;

  1. de achthoek met tekst; ‘NEDERLAND / GEZIEN / DOOR DEN / CENSUURDIENST’ , en
  2. een 4-tallig getal.

1 strook met de tekst; ‘NEDERLAND / GEOPEND DOOR DEN CENSUURDIENST’.

Vanaf juni 1946 tot november 1947 zijn er ook diensten verleend aan de Britse censuurdienst in het Britse bezettingsdeel van Duitsland.

Stempel; een cirkel, waarin A. C. N. (Allied Censorship Netherlands) en een 4-tallig getal.

Stroken met de tekst;

  1. Opened by / ALLIED CENSORSHIP (NETH.) / C 2 L 2362-’46’ of
  2. Opened by / ALLIED CENSORSHIP (NETH.) / C 2 L 2269-’46’ of
  3. Opened by / ALLIED CENSORSHIP (NETH.) / C 2 L 2777-’46’ .

koloniën   ZIE;    Curacao,  Suriname, Nederlands Indië. 

NOORWEGEN

1914-1918 Neutraal; er is censuur op het postverkeer van geïnterneerden.

1940-1945  Duitse Bezetting —–> Duitse censuur.

1945-1946 na de bevrijding tijdelijk postcensuur.

1 censuurstrook:

OOSTENRIJK – HONGARIJE

1914-1918; vormde met Duitse Keizerrijk, Bulgarije, en Ottomaanse Rijk, de “Centralen”:  Oostenrijk-Hongarije is ook bekend als de Donaumonarchie, het Oostenrijks-Hongaarse Rijk, de Oostenrijks-Hongaarse monarchie of de k.u.k.-Monarchie. 

In Cisleithanië  (de informele naam van het Oostenrijkse deel van Oostenrijk-Hongarije) omvattend; Karinthië, Neder-Oostenrijk, Opper-Oostenrijk, Salzburg, Stiermarken, Tirol en Vorarlberg, werkten 24 censuurinstellingen; in de grensgebieden  Boekovina, Bohemen,  Dalmatië, Galicië, Istrië, Krain, Moravië, en Tsjechisch-Silezië werkten 79 censuurinstellingen. Daarnaast in Bosnie Herzegowina 14, en in Liechtenstein 1. 

In Transleithanië (de informele naam van het Hongaarse deel van Oostenrijk-Hongarije) omvattend;  Hongarije, Transsylvanië, Kroatië, Slavonië, en Fiume zijn 39 censuurinstellingen actief. 

In de beginperiode worden stempels gebruikt met de tekst: 

  1. ‘K. u. k.  Zensurstelle  (plaatsnaam)’,
  2. ‘K. u. k.  Militarzensur’, 
  3. ‘K. u. k.  Milit. Briefzensur’  en
  4. K. u. k. Territorialzensurkommission’.  
  5. Daarnaast ‘Zensuriert’, ‘Überprüft’, ‘Geprüft’, ‘Censuriert’, ‘Zustellen’, en ‘Weiterleiten’.  
  6. De censuurkenmerken in Hongarije zijn deels tweetalig, Hongaars – Duits of Hongaars – Kroatisch.

De Feldpost censuur is ook omvangrijk en omvat niet plaatsgebonden stempels en stroken. Krijgsgevangenenpost wordt op 10 plaatsen gecensureerd.

Bezette gebieden;

  • Albanië; 1 censuurstempel.
  • Italie; censuurstempel.
  • Montenegro; 3 censuurstempels.
  • Polen; 28 censuurstempels.
  • Servie; 10 censuurstempels.

( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 70-84).

1938-1945  maart 1938 wordt Oostenrijk zonder weerstand van het Oostenrijkse leger bezet en daarna ingelijfd bij het Derde Rijk (de Anschluss). Er zijn geen censuur specifiek voor de Oostenrijkse staat.

1945- Na de nederlaag van de nazi’s wordt Oostenrijk door de geallieerden bezet tot 1955. Zie Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Sovjet Unie voor betreffende censuur

POLEN

1919- Polen herwon zijn onafhankelijkheid in 1918 in de vorm van de Tweede Poolse Republiek

Stempels in cirkel, achthoek, kader of ovaal vorm. De tekst is Pools. Van de voormalige Duitse gebieden stempels met de Poolse plaatsnaam.

( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 134 en aanvulling Wolter, K.K. 1966, S 154.)

1939-1945  Duitse Bezetting en inlijving in Duitse Rijk.

1945-194? Na de bevrijding gedeeltelijke postcensuur en controle op deviezen.

Censuurstempels;

  1. 1 regel ‘KONTROLA DEWIZOWA PRZEPROWADADIZNA’.
  2. kader met ‘KONTROLA DEWIZOWA / PRZEPROWADADIZNA’.
  3. kader met ‘Controle dewizowa / przeprowadizona (4-tallig getal’.
  4. 3 regels; ‘adelaar’ / Sprawdzone przez / censure wojskowa / ____ / (3-tallig getal)’.
  5. cirkel waarin ‘R. P. / (4-tallig getal) / U. C. ‘.

1981-1982 Staat van beleg.

Stempels;

  1. ‘OCENZUROWANO’ en
  2. ‘NIE OCENZUROWANO’.

Sluitstroken zonder tekst.

PORTUGAL

1914-1918 maakte deel uit van de “Entente” vanaf februari 1916.

Er zijn 5 stempels gebruikt, waarin het woord ‘CENSURA of CENSURADO’. Daarnaast zijn er nog 2 veldpoststempels bekend.

De sluitstrook draagt de tekst; ‘ABERTO / PELA / CENSURA’.

1940-1945 is neutraal. Een deel van de post naar het buitenland wordt gecensureerd. Dit geldt speciaal ook voor het postverkeer met Madeira en de Azoren.

Er zijn veel verschillende stempels gebruikt; de belangrijkste zijn:

  1. de tekst ‘CENSOR’ , ‘Censurado’ , of ‘CENSURADO’ met toegevoegd getal in een kader.
  2. hetzelfde met aanvulling; ‘C.M.P.T.’ (Censura Militar Postal e Telegrafico) in een kader of een ovaal,
  3. teksten waaronder ‘COMANDO MILITAR DO FAIAL’ , of ‘COMANDO MILITAR DOS ACORES’ in een kader.

Er zijn sluitstroken met de teksten;

  1. ‘Aberto pelo Censura’ ,
  2. ‘ Aberto pelo Censura Militar’ , of
  3. ‘Censura Militar’ al of niet in combinatie met een plaatsnaam.
  4. Lobo (1992) meldt 137 verschillende censuurkenmerken.

Koloniën zie bij de werelddelen.

ROEMENIË

1914-1918 maakte deel uit van de “Entente”.

  • 3 of 4 regels, dubbelcirkel, of ovaal met Roemeense tekst ‘CENZURAT’ of plaatsnaam.

1919- Roemeense koninkrijk.

Stempel met ‘CENSURAT’ als regel of in cirkel; in de cirkel ‘BUCURESTI’ of ‘E 1’.

De strook is in veel variëteiten; regel(s), kader, cirkel of dubbelcirkel. Teksten; naast ‘CENSURAT’ de plaats of landsnaam.

1921-1944 beperkte censuur uitgevoerd door veiligheidsdiensten. In de meeste gevallen ontbreken censuurkenmerken.

1940-1944 werkte samen met Duitsland. Het postverkeer met het buitenland wordt door Duitsland —-> Duitse censuur en door Roemenië gecensureerd (de laatste ook het binnenlands postverkeer).

Er zijn post-censuurinstellingen in 79 plaatsen: van Boekarest zijn 40 verschillende stempels bekend, van Ploiești 18, van Arad 6. Het overige postverkeer wordt door de Duitsers gecensureerd —-> Duitse censuur en voor een deel ook door de Roemenen. De belangrijkste stempelkenmerken zijn: de tekst ‘CENSURAT’ , al of niet in combinatie met een plaatsnaam, in verschillende kaders. Boekarest gebruikte ook nummerstempels, een getal in een cirkel met diameter 18 mm. Op postverkeer naar het buitenland is een rolstempel in gebruik met ‘ROMANIA’ tussen cirkels waarin ‘CENZURA EXTERNA’ en een wapenschild.

Er zijn 8 sluitstrokenbekend. De tekst; ‘CENSURAT’ of het staatswapen onder ROMANIA tussen teksten ‘CENSURAT’ of ‘Censura Militara’ met plaatsnaam Arad, Iasi, of Sighișoara.

1944-1946 Aanwezigheid van Sovjet troepen; in 1946 volksrepubliek.

3-regel stempel met ‘TRAIASCA / REPUBLICA POPULARA / ROMANA’ .

1946-2002 volksrepubliek; censuur uitgevoerd door veiligheidsdiensten. In de meeste gevallen ontbreken censuurkenmerken.

SERVIË

1914-1918 Vanaf het begin van de oorlog fungeerden censuurinstellingen voor het civiele postverkeer. Dit wordt al snel door militaire censuur overgenomen. Vanaf 1916 is alleen de Servische veldpostcensuur werkzaam.

1941-1945 Duitse Bezetting —–> Duitse censuur (ook binnenlands).

RUSLAND / SOVJET-UNIE   

1904-1905 De Russisch – Japanse oorlog. Van Russische zijde is een  rondstempel, waarin de tweekoppige tsaristische adelaar in negatief, bekend.

1914-1918 Tsaristisch Rusland; in het najaar 1917 de oktoberrevolutie. Rusland maakte deel uit van de “Entente”.

Tot het najaar 1917 is er een groot aantal verschillende censuurstempels. Daarna wordt het systeem een stuk vereenvoudigd. ‘D. Z. ‘ (departement censura) komt in veel stempels voor. Aangetekende post naar het buitenland draagt vaak een lakstempel op de sluitstrook.

De sluitstrook is tot december 1915 grotendeels simpel, zonder opschrift.

Vanaf begin 1916 zijn in de meeste grote steden censuur-instellingen aanwezig; de sluitstrook draagt de plaatsnaam. De teksten zijn Russisch-talig. Als afbeelding is soms de Russische 2 koppige adelaar aanwezig. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 104-106).

1940-1945 maakte deel uit van de “Geallieerden”. Er gold zowel binnenlandse censuur als censuur met het buitenland.

Er zijn vrij veel stempels de tekst in de Russische taal in verschillende kaders.

De sluitstrook is zonder tekst, met een Russische tekst of met wapenschild en tekst. ( voor een overzicht, zie Stich, (1993), p 195-199.

1945-1950 Na afloop van de Tweede Wereldoorlog vindt nog enige tijd postcensuur plaats. Speciaal de krijgsgevangenen- en geinterneerden-post wordt gecensureerd.

Censuurstempels:

  1. dubbelruit waarin Russische tekst en 3-tallig getal.
  2. dubbelcirkel waarin Russische tekst en 3-tallig getal.

SOVJET UNIE ; bezettingszone

1945- in Duitsland; het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie. De censuur is betrekkelijk schaars. In de beginperiode vindt vooral lokale censuur plaats. Brieven dienen geopend aan het loket afgegeven te worden.

Meest voorkomend is de ronde censuurstempel; dubbelcirkel met Russische tekst ‘Sovjet Zone en ‘Militaire Censuur’ en 2 sterren; in het midden een 4-tallig censornummer. Het stempel staat op de achterzijde.

1945-1953 in Oostenrijk; het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie. De censuur van de civiele post begint in mei 1945 en duurt tot augustus 1953.

Wolter noemt 46 verschillende censuurstempels. In mei 1952 wordt de stempeltekst ‘Osterreichische Zensurstelle’ gewijzigd in ‘Alliierte Zensurstelle’. ( voor een overzicht, zie Wolter, K.K. 1966, S 133-135).

De sluitstroken zijn zonder tekst in verschillende papiersoorten en kleuren.

SLOWAKIJE

1939-1945 werkte samen met Duitsland. Het meeste censuurwerk gebeurd een Wenen door de Duits censuurdienst –> Duitse censuur.

Het Duitse censuurbureau in Bratislava heeft een censuurstempel, een cirkel waarin ‘ Nc ‘ ( = Nemacka Censura ; Duitse censuur, of = Narodny Censura ; staatscensuur). Ook is er een cirkelstempel waarin ‘R’.

Er waren ook Slowaakse censuurinstellingen werkzaam.

De stempels zijn simpel; teksten ‘CENSUR’, ‘CE’ of ‘C’ met censornummer.

Stroken;

  1. de eerste maanden is er een ‘deviezen’ censuurstrook, drietalig (Frans-, Tsjechisch- en Slowaaks-) met de tekst ‘Ouvert d’ office  pour le controle des devises’ . Zie de vergelijkbare strook van Tsjecho Slowakije.
  2. strook met de tekst ‘CENZUROVANE’ of ‘Otvorene cenzurou’.

SPANJE

1936-1939 Spaanse burgeroorlog. Beide partijen oefenen een uitgebreide postcensuur uit. Vanaf het begin van de vijandigheden wordt er gecensureerd op plaatselijk niveau.

Aanvankelijk worden stempels en stroken gebruikt met teksten als ‘Censurado’, “Censura Militar’ en ‘Abierta por la Censura”. Al vrij snel wordt de plaatsnaam toegevoegd.

Van 1270 plaatsen zijn censuurstempels en soms stroken bekend. In sommige plaatsen zijn meerdere stempels / stroken gebruikt.

Het totaal aan verschillende censuurkenmerken in de periode 1936 – 1945 ligt rond de 3000. In Madrid zijn 16 stempels en 12 stroken gebruikt, in Barcelona 35 en 5, in Valencia 30 en 2, in San Sebastian 49 en 3, en Sevilla 29 en 6.

1939-1945 Neutraal. De censuuractiviteiten worden geconcentreerd in een paar plaatsen.

De aan de Franco zijde tijdens de Burgeroorlog gebruikte censuurkenmerken worden deels nog gebruikt. ‘CENSURA MILITAR wordt vervangen door ‘CENSURA GUBERNATIVA’.

TSJECHO SLOWAKIJE     

1919- De Eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek ontstond na de Eerste Wereldoorlog na het uiteenvallen van uit Oostenrijk-Hongarije en het Duitse keizerrijk. Het nieuwe land Tsjecho-Slowakije samengesteld uit de gebieden Bohemen, Moravië, Silezië, Slowakije en Subkarpatisch Roethenië.

Stempels met tekst

  1. ‘Censurgyano’ of ‘CENSUROVANE’ of ‘Censurovano’. en
  2. getal in cirkel.

Strook onduidelijk.

1938-1939 De Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek bestond slechts 167 dagen, van 1 oktober 1938 tot 14 maart 1939. 

Censuurstempels; ‘CENSUROVANO’ als regel of in een rechthoek.

De stroken zijn zonder tekst.

1939-1940 Vanaf april 1939 is er een valutacontrole (wordt uitgevoerd in Praag en Brno). Dit is in feite een verkapte censuur van de post.

Stempel ; cirkel met ‘D.K./PRAHA 7 (of 25)’ en D.K./ Br 2 (D.K. = Devisovou Kontrolou).

Strook ; tweetalige Frans-Tsjechisch tekst; ‘Ouvert d’ office  pour le controle des devises’

1939-1945 de bezetting van Sudetenland en de verdere bezetting geldt —> Duitse censuur. (Protectoraat Bohemen en Moravië ).

1945- 1960 er is een lange periode van postcensuur na de 2e wereldoorlog. In de meeste grotere plaatsen was een censuurkantoor.

Stempels;

  1. 1 regel ‘Censurovano’.
  2. 2 regels ‘Celní Správa / Praha’.
  3. kader waarin ‘CENSÚRA / CENSURE.
  4. dubbelcirkel met de tekst ‘+ CENSURA-CENSURE +’ / ‘(plaatsnaam, getal)’ / in het midden een leeuw. Plaatnamen; PRAHA-MESTO, BRATISLAVA, KARLOVY VARY, ÚSTI, NOVÝ BYDŽOV, VARNSDORF, CHEB, ČESKÝ TĚŠIN, ZABREH, KLADNO, en SOKOLOV.
  5. dubbelcirkel met 1 regel Tsjechische tekst.

Drie verschillende stroken,

  1. een zonder tekst.
  2. een met Tsjechische tekst (Censuurbureau van de staatspolitie).
  3. ‘Otevieno — celmi kontrola’ (geopend – douane controle).

     

TURKIJE

1914-1918 Tot 1922 onderdeel van het Ottomaanse Rijk; vormde met Duitse Keizerrijk, Oostenrijk – Hongarije, en Bulgarije, de “Centralen”.  

Censuur stempel in Arabisch schrift en rechthoek, cirkel, ovaal of halve maan/ster vorm. Ook in uitvoering met witte letters op zwarte achtergrond.

In plaats van censuurstroken worden getande plakzegels gebruikt met Arabisch schrift. Ze zijn als cirkel (rood, rose of groen) en rechthoek (rood) bekend.

1919-1923 Turkse Onafhankelijkheidsoorlog / Grieks – Turkse oorlog ; beide partijen censureren.

Stempels;

  1. met Turkse tekst,
  2. een cirkel waarin een 5-puntige ster met getal,
  3. een cirkel waarin de datum, of
  4. een getal in een cirkel.
  5. een dubbelcirkel waarin de Ottomaanse rode halve maan.

( voor een uitgebreid overzicht, zie Wolter, K.K. 1966, S 146-152).

VERENIGD KONINKRIJK

1914-1918 maakte deel uit van de “Entente”.

Censuurstempels op brieven komen weinig voor; de volgende stempels zijn gebruikt;

  1. 1-regel ‘PERMIT P.H. 309’ ,
  2. een rechthoek waarin ‘HOSTILE COUNTRIES CENSOR / SALISBURY HOUSE, LONDON’ of
  3. ‘RELEASED BY THE / BRITISH MILITARY AUTHORITIES’ of
  4. ‘CENSORED BY / (getal) / MILITARY AUTHORITY’ .
  5. cirkel waarin ‘P. C.’ . (= Passed Censor)
  6. ovaal waarin ‘LOFTHOUSE / P.C. / PARK’ of
  7. A. O. / (datum) / FOLKSTONE’ .

Meestal volstaat een censuurstrook. De volgende teksten komen voor:

  1. ‘OPENED BY CENSOR’ onder een kroon op wit of rose papier, 1 of 2 regels
  2. ‘OPENED BY / CENSOR’
  3. ‘OPENED BY / CENSOR / (censornummer)’ op wit of rose papier

Bij de veldpost vindt men 7 verschillende (vormen) stempels; in allen komt ‘CENSOR BY CENSOR’ of ‘CENSOR FIELD CENSOR’ , de kroon en het censornummer voor.

1939-1945 maakte deel uit van de “Geallieerden”. In augustus 1939 treedt de Emergency Powers Act in werking, waaronder de postcensuur regels. De censuurinstellingen in Londen en Liverpool hanteren simpele censuur, uitsluitend een sluitstrook.

De Travellers Censorship Offices in een aantal Engelse havens gebruiken stempels. Er werd een code ontwikkeld, bestaande uit 1 of 2 hoofdletters voor het Verenigd Koninkrijk, de dominions en de koloniën (de lijst staat in Morenweiser 2011, p 23). Censuurstempels staan ook op open brieven of postkaarten; de volgende codes gelden;

  • P = Private,
  • P.O. = Provinciaal Office,
  • P.U. = Provincial Unit,
  • PER = Permit mail,
  • T = Trade,
  • T.C. = Travelors censorship, en
  • P.W. = Prisoners of War.

De meest voorkomende stempels zijn;

  1. octogonaal waarin een kroon en verschillende teksten.
  2. rechthoek met tekst ‘RELEASED BY CENSOR’ .
  3. cirkel met randtekst ‘TRAVELLER CENSORSHIP OFFICE LONDON’ en middentekst ‘ IMPERIAL / HOUSE / KINGSWAY / W.C.2’ .
  4. Voor persbureaus en uitgevers stempels met de tekst EXAMINED / BY CENSOR / POSTAL SECTION / PRESS & CENSORSHIP BUREAU of MINISTRY OF INFORMATION’ .
  5. voor filatelistische post een ovaalstempel met tekst en handtekening.

De meest voorkomende stroken zijn;

  1. ‘P.C. 66 / OPENED / BY CENSOR / (getal)’.
  2. ‘P.C. 90 / ‘OPENED BY / EXAMINER’ (getal)’, Soms komen op de stroken de volgende drukkersinitialen voor; A.L., CP&P, D.P., G&F, G.W.D., H.B., H&S, L.B.(A-u-L), R.P., S&Co, T.W.P., W.H.H., W.N., W.P., en W&S; ook de getallen 51-569, 51-8589 of 51-8628.
  3. een strook met een herhaald patroon van kroon waaronder ‘OPENED BY / EXAMINER’ , waaronder het censornummer. P.C. = Postal Censorship.
  4. ‘EXAMINED BY CENSOR’, of P.C. 22 / ‘OPENED BY CENSOR’ / (handgeschreven getal)’ ; oranje tekst. Op alle correspondentie van persbureaus en uitgevers; werd behandeld door de ‘Press & Censorship Bureau (P&C.B.)’.

De combinatie strook en stempel komt niet voor. Vanaf juni 1940 wordt een deel van de transit censuuractiviteiten overgebracht van het Verenigd Koninkrijk naar Bermuda en andere eilanden in het Caribisch gebied.

Britse dominions ;  AustraliëCanadaNewfoundlandNieuw ZeelandZuid Rhodesië, en Zuid Afrika ; ZIE ALDAAR.

Britse koloniën in Europa:  GibraltarMalta, ZIE ALDAAR

Britse mandaatgebied in Turkije:  Britse Levant, ZIE ALDAAR

De andere Britse Koloniën, zie bij de werelddelen, hieronder.

VERENIGD KONINKRIJK ; bezettingszone

1919 in Duitsland. Het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie.

Censuurstempel; dubbelcirkel met tekst; ‘BRITISH / CENSORSHIP’ met in het midden een kroon.

Strook met tekst; ‘EXAMINED BY / BRITISH / MILITARY / CENSORSHIP. / K 1196.’.

1943-1944 Geallieerde bezetting ItaIië.

Britse censuurstempels worden gebruikt; het betreft Amerikaanse stempels waarbij het kerngetal begint met ‘ 0 ‘. Cirkel met de tekst ‘MILITARY CENSORSHIP / CIVIL MAILS / (midden getal).

1945- in Duitsland het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie.

Stempels;

  1. In de eerste periode worden Amerikaanse stempels gebruikt.
  2. Later stempels, cirkel met tekst; BRITISH CENSORSHIP / GERMANY / kroon en 4 tallig getal.
  3. een kroon met getal komt veel voor.

Als sluitstroken komen voor;

  1. Amerikaanse strook (met Brits stempel),
  2. de Britse censuurstroken; ‘kroon / OPENED BY / EXAMINER / 3 of 4-tallig getal’ en
  3. P.C. 90 / EXAMINER / 4-tallig getal, en als laatste een neutrale bruine strook.

1945-1949 in Oostenrijk de binnenlandse censuur duurde tot 1 april 1946, vanaf november 1947 stopte ook de censuur op buitenlandse post, met uitzondering van Duitsland en Japan. Deze censuur gaat nog een paar jaar door.

Censuurstempels:

  1. cirkel waarin ‘BRITISCHE PRUFSTELLE / + OSTERREICH + (midden; viertallig getal’ ,
  2. cirkel waarin ‘ZIVILZENSUR IN DER BRITISCHEN ZONE + (midden; viertallig getal’ .
  3. regel ‘C. C. G. / K ‘ (ook als maschinestempel) of ‘ZZBZ / K’
  4. als rechthoekstempel met de teksten ‘C.C.G. / ~ K ~’ , of ‘ZZBZ = / = K’.

[ C. C. G. = Civil Censorship Group, K = Klagenfurt, G = Graz, ZZBZ = Zivil Zensur Britische Zone.]

Censuurstroken;  

  1. met tekst ‘GEÖFFNET’  of   ‘GEOFFNET’   in verschillende grootten en lettertypes.
  2. Zonder tekst.

ZWEDEN

1914-1918 Zweden is neutraal; er is censuur op het postverkeer van geïnterneerden.

1940- 1946 Neutraal.

Deviezencontrole in de vorm van een sticker met de tekst ‘Valutakontroll, Postverkeer’ of ‘Granskat enligt Kungl Maj : ts förordnande’.

Stroken met de laatste tekst komen voor. Vanaf 1945 is de strook met tekst ‘Öppnad för valutakontroll’.

ZWITSERLAND

1940-1945 Neutraal. Er gold alleen censuur voor de in en uitgaande post van internerings- en vluchtelingenkampen.

Verschillende censuurstempels met teksten als; Zensuriert’ , ‘Censura’ , CONTROLE’ of ‘OUVERT’.

De sluitstrook heeft een 3 talige tekst (Geopend — Militaire censuur).

AFRIKA

ALGERIJE

1939-1945 Frans protectoraat.

Er worden dezelfde stempels gebruikt als in Frankrijk, met als verschil de lettercodes.

  1. dubbelcirkel met de tekst ‘CONTROLE POSTAL – Commission T.A (of T.C’ en in het midden een allegorische voorstelling van een zittende vrouw . 
  2. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR L’AUTORITE MILITAIRE’, in het midden ‘TA 3..’ .
  3. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DU CONTROLE’, in het midden ‘TA 3.. , waaronder I, II of III” .
  4. vanaf 1945; dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DU CONTROLE’, in het midden ‘A.L.x’ (x=A, B, C, D of X) of ‘No 1’ .
  5. 2 hoofdletters , wit op in wit kader op kleurige achtergrond
  6. 2 hoofdletters in kleur.
  7. 5-puntige ster
  8. 2-tallige getallen zonder kader, in vierkant of cirkel.
  9. A – X waaronder ster in rechthoekig kader (X=E, H, K, L, S, of Z).

BELGISCHE CONGO     

1940-1945 Belgische kolonie —> Belgische censuur; 

Stempels met de teksten;

  1. ‘CENSURE CONGO BELGE’, en
  2. ‘PASSE CENSURE ELISABETHVILLE’.

De stroken zijn onbeschreven of met de tekst; ‘CENSURE CONGO BELGE’.

BRITSE KOLONIËN IN AFRIKA 

1914-1918 Britse koloniën / bezettingen.

BRITS SOMALILAND;

Stempel; grote P waarin ‘B 105’.

KENYA;

Stempel met tekst ‘PASSED BY / POSTAL CENSOR / (-) /MOMBASA’ of ‘N.F. / POSTAL CENSOR / MOMBASA’ .

Censuurstrook met tekst ‘OPENED BY CENSOR / UNDER / MARTIAL LAW’.

RHODESIE;

Stempel met tekst

  1. ‘PASSED BY CENSOR’ of
  2. ‘PASSED CENSOR’.

Strook met de tekst ‘OPENED BY CENSOR’.

SOEDAN;

Dubbeldriehoek stempel met tekst ‘PASSED / BY / CENSOR / SUDAN’.

BRITSE BEZETTING VAN DUITSE GEBIEDEN;

TOGO;

3-regel stempel met tekst ‘Passed by censor / at / Lome (Togo)’,

DUITS ZUID-WEST AFRIKA;

Censuurstempels en stroken van Zuid Afrika (meestal gebruikt op krijgsgevangenenpost),

DUITS OOST-AFRIKA;

2- en 3-regelstempel, waarin ondermeer C.T. Dsm of TANGA of Daressalam. Daarnaast veldpoststempels.

1940-1945 Britse koloniën / bezettingen. African Command bestond onder meer uit; Kenya (N), Mauritius (EE), Nyasaland (Q), Oeganda (N), Brits Somalieland (YY), Tanganyika (R), en Zanzibar (U).  Verder  Ascension eilanden (XX), Gambia (NN), Goudkust (OO), Nigeria (PP), Noord Rhodesië, Zuid Rhodesië (DE), Sierra Leone (QQ), St. Helena (VV),  Soedan (MM) en Zanzibar (U).  (..) = censor land lettercode.

Stempels zijn niet eenduidig qua tekst. Ze bevatten meestal onder meer: ‘OPENED BY CENSOR’ of ‘PASSED BY CENSOR’ of ‘OPENED BY EXAMINER’ en de censor lettercode, in driehoek of achthoek. Soms wordt de landsnaam of censor land lettercode genoemd.

De strook bevat de tekst; ‘OPENED BY CENSOR’ of ‘OPENED BY EXAMINER’ ; soms met de landsnaam of de censor land lettercode

DUITSE KOLONIËN IN AFRIKA 

1914-1918 Duitse koloniën / bezettingen.

KAMEROEN;

stempels met Duitse tekst, 2 regels of in cirkel.  

DUITS OOST-AFRIKA;

Censorstempels;

  1. kader met tekst ‘OPENED BY / CENSOR’.
  2. cirkel waarin ‘ PASSED CENSOR + E. A. / (midden) ‘C’.
  3. kader in 3 delen met ‘CENSORSHIP / (datum) / “C” SECTION’.

EGYPTE

1914-1918 Brits protectoraat.

Stempels in rechthoek, cirkel, dubbelcirkel of ovaalvorm met tekst;

  1. ‘PASSED / CENSOR’,
  2. ‘PASSED BY CENSOR / (getal)’ , of
  3. ‘OPENED BY CENSOR’.

En een fraaie censuurstrook:

1939-1945 gedeeltelijk onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk. Vanuit Egypte werden de offensieven tegen de Asmogendheden gelanceerd. In Cairo werd een belangrijk deel van het postverkeer in het Midden Oosten gecensureerd.

Het aantal verschillende censuurstempels is groot ( > 60 ), en in vele vormen.

De censuurstrook heeft een lopende tekst met ‘OPENED BY CENSOR’ en ‘EGYPTIAN CENSORSHIP’ afwisselend in de Engels en Arabische taal.

Voor een goed overzicht zie; Sprenger, M.  (2016) Britisch-Aegyptische-Zensurmerkmale-im-WW2  (42 p) http://www.philawiki.org/buecher/Britisch-Aegyptishce-Zensurmerkmale-im-WW2.pdf

1945-

Censuurstempels;

  1. rechthoek, waarin een cirkel, waarin een vierkant met aArabische tekst.
  2. driehoek, waarin Arabische tekst en 3-tallig Arabisch getal.

1952-1965 Na een staatsgreep in 1952 werd Egypte een republiek. Er is postcensuur welke verhevigde in de tijd van de Suez crisis, rond 1956.

Censuurstempels; verschillende cirkels, zeshoeken, en ovalen waarin Arabische tekst en Arabische getal(en).

Censuurstroken;

  1. 3 regels Arabische tekst,
  2. doorlopende Arabische tekst.c

ETHIOPIE

1935-1936 In 1935 werd Ethiopië of Abessinië aangevallen door Italië tijdens de Tweede Italiaans-Ethiopische Oorlog. De oorlog duurde zeven maanden en leidde tot de Italiaanse bezetting van Ethiopische steden. 

Een censuurstempel met de tekst ‘EMPIRE D’ ETHIOPIE / CENSURE MILITAIRE’.

FRANSE KOLONIËN IN AFRIKA 

1914-1918 Franse koloniën / bezettingen. Senegal en Niger.

Dubbelcirkel stempel met tekst ‘AUTORITE MILLITAIRE DU NIGER + LE COMMENDANT’ en in het midden een zittende godin.

De sluitstrook bevat de tekst; ‘CONTROLE / par l’ autorite militaire’.

1940-1945 Franse koloniën / bezettingen.

Frans-Equatoriaal-Afrika (A.E.F) , omvat Gabon , Midden Congo, Oubangui-Chari en Tsjaad 

Frans-Occidentaal-Afrika (A.O.F) omvat Dahomey,  Frans Guinee, Ivoorkust, Mauritanie, Niger, Opper Volta en Sénégal 

De censuurstroken zijn er in een grote verscheidenheid. De meest algemene zijn;

  1. zonder tekst,
  2. Met tekst  ‘CONTROLE POSTAL MILITAIRE’ in verschillende kaders en lettertypen.
  3. Met tekst  ‘CONTROLE POSTAL CONTROLE’ in verschillende kaders en lettertypen.
  4. Soms wordt de naam van de kolonie genoemd.

Onderstaand de censuurstempels per kolonie;

Dahomey (A.O.F); 6 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission G’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES / AUTORITES DE CONTROLE’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’
  4. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR L’ AUTORITE MILITAIRE’ in het midden ‘DC’.
  5. cirkel waarin G, waaronder 0. (G / 0 = Cotonou).
  6. rechthoekig kader waarin ‘C’ of ‘R’.

Frans Guinee (AOF); 5 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission C’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT PAR LES AUTORITES DU CONTROLE’, in het midden ‘C 2’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / LE CONTROLE POSTAL’.
  4. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’
  5. cirkel waarin C, waaronder 0. (C / 0 = Conakry).

Gabon (A.E.F); 3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission C (of D)’ met in het midden ‘AFRIQUE / EQUATORIALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin C (of D), waaronder getal. (C= Libreville, D=Port Gentil).

Ivoorkust (A.O.F);   4 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission D (of E)’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT PAR LES AUTORITES DU CONTROLE’, in het midden ‘D A’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  4. cirkel waarin D (of E), waaronder 0. (D=Abidjan, E=Bobo Dioulasso).

Kameroen; 3 stempels

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  POSTAL / Commission A (of B)’ met in het midden ‘TERRITOIRE DU CAMEROUN’.
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A (of B), waaronder een getal. (A = Douala, B= Yaoundé ).

Madagascar; 7 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  POSTAL / Commission x (x=A, B, C, D, E, F, G, of H)’ met in het midden ‘MADAGASCAR / ET / DEPENDENCES’.
  2. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  POSTAL / Commission Centrale’ met in het midden ‘MADAGASCAR / ET DEPENDENCES’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  4. cirkel waarin x (x=A, B, C, D, E, F, G, of H)’, waaronder een getal. (A = Diego Suarez, B= Fianarantsoa, C=  Fort Dauphine, D= Majunga, E= Morondava, F= Tamatave , G= Tananarive. H= Tuléar ).
  5. Cirkel waarin ‘C’C’ waaronder getal. (C.C= Commission Centrale Tananarive).
  6. Vierkant, waarin hoofdletter waaronder getal.
  7. Vierkant, waarin hoofdletter.

Mauritanië (A.O.F);    2 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission I’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. cirkel waarin I, waaronder 0. (I / 0 = Port Etienne).

Midden Congo (A.E.F); 3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission A (of B)’ met in het midden ‘AFRIQUE / EQUATORIALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A (of B), waaronder getal. (A=Brazzaville, B=Pointe Noire).

Niger (A.O.F);    3 stempels;

  1.  dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission H (of K)’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DU CONTROLE’ in het midden ‘D N’.
  3. cirkel waarin H (of K), waaronder getal. (H=Niamey, K=Zinder).

Opper-Volta, 

Oubangui-Chari (A.E.F);     3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission E’ met in het midden ‘AFRIQUE / EQUATORIALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin E, waaronder getal. (E=Bangui).

Réunion; 3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  /  POSTAL)’ met in het midden ‘ILE / DE LA / REUNION’.
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A, waaronder een getal. (A = Saint Denis).

Sénégal (A.O.F);      4 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission A (of B of P)’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES / AUTORITES DE CONTROLE’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DU CONTROLE’ in het midden ‘DR’.
  4. cirkel waarin A, B, P, Q, of T, waaronder een getal. (A=Dakar, B=Saint Louis, P=Kaolack, Q=Ziguinchor, T=Thiès).

Frans Soedan (A.O.F);    3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission F (of J of L)’ met in het midden ‘AFRIQUE / OCCIDENTALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin F, J, of L, waaronder een getal. (F=Bamako, J=Tombouctou, en L=Kayes).

Somalie: 4 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  /  POSTAL)’ met in het midden ‘COTE FRANCAISE DES SOMALIS’.
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A, waaronder een getal. (A = Djibouti).
  4. Rechthoek waarin kruis, waaronder ‘CENSURE’, waaronder een wit getal in zwart kader.

Togo;   3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  /  POSTAL)’ met in het midden ‘TERRITOIRE DE TOGO’.
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A, waaronder een getal. (A = Lome).

Tsjaad (A.E.F);     3 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission F (of G)’ met in het midden ‘AFRIQUE / EQUATORIALE / FRANÇAISE’ .
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.

cirkel waarin G, waaronder 1. (G=Fort Lamy).

ITALIAANSE KOLONIËN IN AFRIKA 

1914-1918 Italiaanse koloniën / bezettingen. Eritrea en Libië.

Censuurstempel

  1. ‘COLONIA ERITREA / CENSURA No1’,
  2. cirkel met kroon, waaronder ‘TRIPOLI / VISTO DEL / CENSORE’.

De censuurstroken zijn van Italie.

1940-1945 Italiaans Oost Afrika. Gedeeltelijke Italiaanse kolonisatie. Vanaf maart 1941 worden Ethiopië en de rest van Italiaans Oost-Afrika door de Britten vanuit Soedan en Kenia veroverd.

Censuurstempels zijn; tussen twee lijnen of in een rechthoek de tekst ‘CENSORE (getal) / XX. XX is de plaatscode; ER = Eritrea, SO = Somalië, SC = Scioa, AM = Amara, HA = Harar, en GS = Galla e Sidama.

De censuurstrook bevat de tekst ‘VERIFICATO PER CENSURA’ in 1 of 2 regels.

MAROKKO

1940-1945 Frans protectoraat.

Er worden dezelfde stempels gebruikt als in Frankrijk, met als verschil de lettercodes.

  1. dubbelcirkel met de tekst ‘CONTROLE POSTAL – Commission Y.A of Y.B’ en in het midden een allegorische voorstelling van een zittende vrouw.
  2. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR L’AUTORITE MILITAIRE’, in het midden ‘Yx 6..’ .  (x= A, B, C, E of F).
  3. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DE CONTROLE’, in het midden ‘Yx 6.. (x= A, B, C, of F).
  4. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DE CONTROLE’, in het midden links of midden ‘Yx. (x= A, B, C, of D).
  5. vanaf maart 1945; dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES L’ AUTORITES DE CONTROLE’, in het midden ‘MA x’ . (x=A, B, C, E of F).
  6. 2- of 3-tallige getallen zonder kader, in vierkant, rechthoek of cirkel.

PORTUGESE KOLONIËN IN AFRIKA 

1914-1918 Portugese koloniën / bezettingen.

ANGOLA; dezelfde stempel en strook als Portugal.

MOZAMBIQUE;

2 stempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘PASSOU PELA CENSURA (midden BEIRA)’ en
  2. kader met tekst ‘ QUARTEL GENRAL / (datum) / LOURENCO MARQUES’ of PASSOU PELA CENSURA / Quelimane.

sluitstrook netwapen, waaronder ‘ABERTO PELA CENSURA / LOURENCO MARQUES’.

MADEIRA ;

ovaalstempel met tekst ‘CENSURA / FUNCHAL-MADEIRA’ en in het midden de datum.

De strook is als in Portugal.

1940-1945 Portugese koloniën / bezettingen. Azoren en Madeira; zie bij Portugal.

RHODESIË

1965-1970 postoorlog tussen (onafhankelijk met blanke minderheidsregering) Rhodesië en het Verenigd Koninkrijk.

Stempels waarin ‘CURRENCY’ of ‘EXCHANGE CONTROL’ … of de tekst ‘STAMP NOT VALID…’

strook met de tekst ‘OPENED BY ZIMBABWE CUSTOMS / FOR EXAMINATION’ .

TUNESIË

1940-1945 Frans protectoraat.

Er worden dezelfde stempels gebruikt als in Frankrijk, met als verschil de lettercodes.

  1. dubbelcirkel met de tekst ‘CONTROLE POSTAL – Commission V.A’ en in het midden een allegorische voorstelling van een zittende vrouw .
  2. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR L’AUTORITE MILITAIRE’, in het midden ‘VA 3..’ .
  3. dubbelovaal met tekst ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES DE CONTROLE’, in het midden ‘VA 3.. , waaronder I, II of III” .
  4. V A waaronder 1-of 2 tallig getal zonder kader, in vierkant of cirkel
  5. vanaf maart 1945; dubbelovaal met tekst ‘OUVERT PAR LES / L’ AUTORITES DE CONTROLE’, in het midden ‘TU A’ .
  6. 1-of 2 tallig getal zonder kader

Er worden dezelfde stroken gebruikt als in Frankrijk.

ZUID AFRIKA

1899-1902 Tweede Boerenoorlog.

Beide partijen passen censuur toe met zowel censuur-stempels als met censuur-sluitstroken. De door de boeren gecensureerde post is schaars; de Britse censuur is minder schaars. (Uitgebreid overzicht, zie Wolter, K.K. 1965, S 18-39).

1914-1918 een onafhankelijke staat binnen het Britse Gemenebest. 

Stempels; 6 verschillenden;

  1. 1-regel tekst ‘PASSED CENSOR’ ,
  2. 3-regeltekst ‘PASSED BY CENSOR / DOORGELATEN DOOR CENSOR / No 1’ ,
  3. ovaalvorm met tekst ‘CENSOR / (datum) / CAPETOWN’ ,
  4. ovaalvormig met kroon met tekst ‘PASSED CENSOR’ ,
  5. dubbelovaalvorm met tekst ‘CENSOR / (datum) / CAPETOWN’ en de
  6. cirkelvorm met de tekst ‘PASSED CENSOR / (in het midden een getal of ‘C’ met getal).

De stroken bevatten de teksten

  1. ‘PASSED BY CENSOR’ ,
  2. ‘OPENED BY FIELD CENSOR / GEOPEND DOOR VELDCENSOR’ , en
  3. ‘Geopend by censor / Geopend door censor (/ (getal) )’ .

1940-1945 Brits dominion (DF)

Drie censuurstempels;

  1. 2 regels: ‘PASSED BY CENSOR A. / DEUR SENSOR A. GOEDGEKEUR’ ,
  2. het staatswapen waaronder een hoofdletter;   A, E, M, P, R            (Kaapstad),  B   ( Johannesburg), C,T   (Durban), D  ( Windhoek),  F  (Pretoria) , G  (Bloemfontain),  H  (De Aar), J  (Port Elizabeth),  K   (East London),    L (Georges),  N (Pietermaritzburg, en O (Kimberley),
  3. cirkel waarin staatswapen, waaronder RELEASED / (LETTER)   

                        

De strook is tweetalig met een van de volgende teksten;

  1. ‘DEUR / SENSOR / OOPGEMAAK.’ , en ‘ OPENED / BY / CENSOR.’.
  2. ‘UNIE VAN SUID-AFRIKA / DEUR SENSOR / OOPGEMAAK.’ , en ‘UNION OF SOUTH-AFRICA / OPENED BY / CENSOR.’ .
  3. in allen een kleine boventekst;
  4. ‘U.C. 8. / Klein U.C. 8. / Small’ of
  5. ‘U.C. 8. / Groot U.C. 8. Large’ of
  6. ‘U.C.8. (Medium.) U.C.8 / (Medium.’ of
  7. ‘U.C. 8. U.C. 8’. of
  8. ‘G.P.S. U.C. 8. / Groot U.C. 8. Large’ .

Na 1945 …

AMERIKA

ARGENTINIË

1914-1918 neutraal.

Censuurstempel; ‘MARTIN GARCIA (BA) / PRIMER DISTRITO’ .

BOLIVIA

1932-1935 Gran Chaco oorlog tussen Argentinië, Bolivia, Brazilië, en Paraguay. Van Bolivia en Brazilië is postcensuur bekend.

Rechthoek stempel met 4 regels tekst ‘CENSURA / … / … / ..SUCRE’ .

Witte strook met rode opdruk ‘ Revisado por la Censura / MILITAR’ met versierde rand.

1940-1945 In april 1943 aansluiting bij de geallieerden.

Stempels met teksten;

  1. ‘CENSURADO’ ,
  2. CENSURA MILITAR’ en
  3. ‘CENSURA en nummer militaire regio’ met sierrand.

Stroken met diverse teksten

BRAZILIË 

1917-1919 october 1917 aansluiting bij de Entente.

Stempels in driehoek-, rechthoek-, ovaal- en cirkelvorm. Daarnaast 1 en 2 regel tekst(en) zonder kader en cirkels waarin een getal.

Sluitstrook; het Rijkswapen met tekst ‘S.P. / ABERTA PELA CENSURA’.

1922-1939 Periodes met interne conflicten, waarin postcensuur.

Een grote verscheidenheid aan stempels ( > 80 ) en stroken ( > 30 ). Zie Meiffert (2001).

1932-1935 Gran Chaco oorlog tussen Argentinië, Bolivia, Brazilië, en Paraguay. Van Bolivia, Brazilië en Paraguay is postcensuur bekend.

Censuurstempels met de regeltekst;

  1. ‘CORREIOS E TELEGSRAPHOS / CENSURA POSTAL / PARANA’ ,
  2. ‘CENSURA 2 / RIO GRANDE DO SOL’ , en
  3. (getal)

1942-1945 In augustus 1942 aansluiting bij de geallieerden. Op 4 plaatsen zijn er censuurinstellingen, te weten

  • Rio de Janeiro (hoofdinstelling) code DF,
  • Sao Paulo code SF,
  • Rio Grande Do Sul code RS en
  • Belem met code Rn of PA.

Er zijn driehoek-, cirkel- en ovaalvormige stempels, en 1 en 2 regels tekst zonder kader. De teksten zijn vrij divers. Daarnaast komen ook cirkelstempels, waarin een getal, voor; er zijn meer dan 50 verschillende stempels.

De sluitstroken bevatten vaak de tekst ‘S.P.’ en ‘ABERTA PELA CENSURA’. Er zijn meer dan 20 verschillende stroken. Zie Meiffert (2001).

BRITSE KOLONIËN IN AMERIKA 

1914-1918 Britse koloniën / bezettingen.

BERMUDA ;

stempel;

  1. rode dubbeldriehoek met tekst ‘PASSED / POSTAL / CENSOR BERMUDA’ of
  2. cirkel waarin de tekst ‘P/C. / BERMUDA’ .

1940-1945 Britse koloniën / bezettingen;

ANTIGUA (B/IB) —> Leeward eilanden

BAHAMAS (G/IG) 

BARBADOS (H/HH) 

BERMUDA (C/IC)

CAYMAN EILANDEN (D)

DOMINICA (RR)

BRITS GUYANA (I/II)

BRITS HONDURAS (J) 

FALKLAND EILANDEN (W) 

GILBERT AND ELLICE EILANDEN (Y)

Censuurstempel; kader waarin ‘PASSED BY CENSOR / NO. x’.

GRENADA (SS/ISS) 

JAMAICA (D/ID)

Stempels; 3 verschillenden, te weten;

  1. 4-regels met tekst ‘POSTAL CENSOR / JAMAICA / PASSED / (censornummer) ,
  2. cirkel waarin het censornummer en
  3. een octogonaal waarin een kroon / PASSED / D (censornummer’ .

Stroken; 3 verschillenden met de tekst;

  1. ‘OPENED BY / CENSOR / (met of zonder censornummer) ,
  2. ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / D (met censornummer)’ en
  3. ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / ID (met censornummer)’

LEEWARD EILANDEN —> Antigua

MAAGDEN EILANDEN (-)

MONTSERRAT (AA)

ST. KITTS AND NEVIS (BB)

ST. LUCIA (TT/ITT) 

ST. VINCENT (UU)

TRINIDAD (E/IE)

Stempels; 6 verschillenden, te weten;

  1. een regel met de tekst ‘PASSED BY CENSOR ,
  2. twee regel met de tekst ‘PASS
  3. 1-regel met de tekst ‘OPENED BY EXAMINER / E (censornummer)’ ,
  4. dubbelcirkel met kroon met dektekst ‘PASSED BY POSTAL CENSOR EN CENSORNUMMER,
  5. cirkel, waarin ‘IC TRI’ , met of zonder datum in het midden.
  6. dubbelovaal waarin ‘TRINIDAD AND TABAGO’ en in het midden ‘ASSISTANT CENSOR’.

Stroken; 4 verschillenden met de tekst;

  1. bruin label, zonder tekst,
  2. ‘EXAMINED BY / (met censornummer)’ ,
  3. ‘EXAMINED BY / IE (met censornummer)’ ,
  4. ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / IE (met censornummer)’
Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is tri-str-1024x195.jpeg

ST. TURKS AND CAICOS EILANDEN (D)

CANADA (DB)

1914-1918 Brits dominion.

Stempels zijn gebruikt voor krijgsgevangenenpost.

Voor civiele post is een Engelse strook gebruikt met tekst ‘OPENED BY / CENSOR. / C.221’.

1940-1945 Brits dominion.

Stempels met tekst;  

  1. PASSED FOR EXPORT  (sign)
  2. PASSED FOR EXPORT  (sign)’    ‘VISE POUR ENVOI A L’EXTERIEUR’
  3. PASSED FOR EXPORT /  postmaster  (sign)’
  4. PASSED BY CENSOR  DB’
  5. PASSED BY CENSOR  DB’    ‘ACCEPTE   CENSEUR’
  6. EXAMINED BY  DB’
  7. ovaal met tekst  ‘Canadian Postal Censorship / Ottawa, -Ont. / (datum)
  8. cirkel met kroon en getal en tekst ‘CANADA INT. OP. / CENSORED’ .
  9. cirkel met ‘CENSORED  /  C.R.C.’ .

Strook met de tekst;

  1. P.C. 90 /  OPENED BY EXAMINER  /  DB / (getal)     (papier en cellofaan)
  2. OPENED BY CENSOR  /  DB / (getal)
  3. OUVERT PAR LE  /  CENSEUR /  DB / (getal)
  4. EXAMINED BY /  CENSOR  /  C. (getal)
  5. EXAMINED BY /  CENSOR  /  DB/C. (getal)
  6. EXAMINED BY /  C. (getal)                      (papier en cellofaan)
  7. EXAMINED BY /  DB/C. (getal)               (papier en cellofaan)
  8. EXAMINE / PAR DB/C (getal) ‘  ‘EXAMINED BY /  DB/C. (getal)’ .   

                      

COSTA RICA

1942-1945 In december 1941 aansluiting bij de geallieerden.

Stempel met tekst; ‘CENSURADO / COSTA RICA’.

sluitstroken met tekst;

  1. ‘CENSURADO censor nummer’ en
  2. ‘DEFENSA CONTINENTAL / ABIERTA POR LA CENSURA en censornummer’.
  3. Er is een transparante strook met de tekst; ‘ABIERTA POR CENSURA / DEFENSA CONTINENTAL en censornummer’.

CUBA

1914-1918 Amerikaans protectoraat.  

Stempel; rechthoek met 4 regels tekst

Strook met tekst ‘Pasado por la Censura’ .

1942-1945 Cuba bleef tot 1934 een Amerikaans protectoraat en ook daarna is er Amerikaanse (militaire) invloed. In december 1941 aansluiting bij de geallieerden.

Stempels in cirkelvorm met veel Spaanse tekst;

De strook bevat de tekst; ‘EXAMINADO POR – censor nummer – CUBA’.

CURACAO

1940-1945 Nederlandse kolonie.

Gebruikte stempels;

  1. ‘GEZIEN / CURACAO / CENSUUR’ of ‘GEZIEN / ARUBA / CENSUUR’  ronde vorm, of in cirkel.
  2. een grote driehoek met de tekst; ‘NIET GEOPEND / DOOR CENSUUR / CURACAO’ , en
  3. een cirkel of kader, waarin getallen of letters.

Er zijn 2 stroken in gebruik geweest met een wapenschild, waaronder

  1. ‘GEOPEND DOOR / CENSUUR CURACAO’ of
  2. ‘GEOPEND DOOR / CENSUUR ARUBA’.

FRANSE KOLONIËN IN AMERIKA

1940-1945 Franse koloniën / bezettingen;

Frans Guyana; 4 stempels gebruikt;

  1. dubbelcirkel met de tekst ‘CONTROLE / POSTALE’, in het midden ‘GUYANE / FRANCAISE’.
  2. als 1. met in het midden ‘SAINT / LAURENT’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’AUTORITE MILITAIRE’.
  4. cirkel waarin A, waaronder een getal. (A = Cayenne)

Guadeloupe; 3 stempels;

  1. dubbelcirkel met de tekst ‘CONTROLE POSTALE / Commission A (of B), in het midden ‘GUADELOUPE’.
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A (=Basse Terre) of B (=Point-à-Pitre), waaronder getal (0-3).

Martinique; 5 stempels;

  1. dubbelcirkel (buitencirkel getand) met de tekst ‘CENSURE MILITAIRE / MARTINIQUE, in het midden ‘(getal 1-12)’.
  2. dubbelcirkel (buitencirkel getand) met de tekst ‘CONTROLE POSTAL / MARTINIQUE, in het midden ‘(getal 1-8)’.
  3. dubbelcirkel met de tekst; ‘CONTROLE / POSTAL’ in het midden ‘MARTINIQUE’
  4. dubbelcirkel met de tekst; ‘CENSURE / MILITAIRE’ in het midden ‘MARTINIQUE’
  5. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’AUTORITE MILITAIRE’.

Saint Pierre et Miquelon; 3 stempelS;

  1. cirkel met de tekst; ‘CONTROLE / POSTAL’ in het midden ‘ILES SAINT PIERRE ET MIQUELON ‘.
  2. 1-regelstempel ‘CONTROLE’.
  3. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’AUTORITE MILITAIRE’.

HAITI

1942-1945 In december 1941 aansluiting bij de geallieerden.

Stempel; cirkel met staatswapen met of zonder de tekst ‘REPUBLIQUE D’ HAITI…..’.

Op de strook de 6 regelige tekst;

HONDURAS

1942-1945 Amerikaanse invloed; in december 1971 aansluiting bij de geallieerden.

Een strook met de tekst; ‘ABIERTA POR CENSURA / HONDURAS, C.A.’. en censornummer

KANAALZONE

1941-1945   door de Verenigde Staten bezet gebied.

Stempels in verschillende vormen;

  1. 1- regel met ‘RELEASED BY CENSOR’,
  2. cirkel met de tekst ‘RELEASED BY / P.O. INSPECTOR / ENGAGED IN / CENSORSHIP’ ,
  3. ‘RELEASED BY / AUTHORITY OF / DISTRICT OF / DISTRICT POSTAL / CENSOR’ ,
  4. ‘U.S. CENSORSHIP / EXAMINED / BY ( en 4 sterren (Balbao) of 2 ringen (Christobal)’ . 

Stroken met de tekst:

  1. in kader ‘ OPENED BY / C. Z. EXAMINER / No.’ , of ‘RELEASED BY / CENSOR’ , of  ‘ABIERTA POR LA / CENSURA’. 
  2. Zonder kader met de tekst ‘Abierta por Censura / Defense Continental / No.’ ,
  3. een 1 regeltekst ‘PASSADO POR LA CENSURA’ ,
  4. een 3-regeltekst ‘ABIERTA POR CENSURA / DEFENSA CONTINENTAL. / E.U.A’.
  5. Tenslotte een cellophaanstrook met de tekst ”DEFENSA CONTINENTAL / ABIERTA POR LA CENSURA en (5 tallig) censornummer’. 

Zie ook VERENIGDE STATEN.

MEXICO

1942-1945 In mei 1942 aansluiting bij de geallieerden.

Stempel met ‘EXAMINADO’.

Strook met de tekst; EXAMINADO / CENSOR … / MEXICO’.

NEW FOUNDLAND (DC)

1940-1945 Brits dominion.

Stempels;

  1. 1-regeltekst ‘PASSED BY CENSOR’ ,
  2. onderverdeelde rechthoek met tekst boven ‘PASSED BY’ , midden ‘(een getal)’ onder ‘CENSOR’ ,
  3. de achthoek ‘( kroon) / PASSED / DC/ (getal)’ en ongekaderd ‘(kroon) / PASSED / DC/(getal)’ .

Stroken; 2 teksten te weten

  1. ‘OPENED BY CENSOR’ (handtekening en datumstempel, en
  2. ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / DC/(getal)’ .

NICARAGUA

1942-1945 In december 1941 aansluiting bij de geallieerden.

Een strook met de tekst; ‘CENSURADA en censorparaaf’.

PANAMA

1942-1945 Zie KANAALZONE

PARAGUAY

1933-1938 Gran Chaco oorlog

Stempel met tekst en datum in het midden.

Strook met tekst ‘Revisado por la Censura / MILITAR’ .

SURINAME

1940-1945 Nederlandse kolonie.

Stempels;

  1. cirkels met getal of letter,
  2. dubbelcirkel met de tekst; CENSUUR” en datum,
  3. dubbelkader waarin ‘CENSUUR SURINAME / (datum) / (A of B)’ , en
  4. kader met tekst; ‘GEZIEN / CENSUUR’.

Er zijn 2 stroken in gebruik geweest met de teksten;

  1. ‘Geopend door de censuur’ of
  2. ‘Geopend door de censuur Suriname’ in verschillende lettertypes. Als kleur van het papier van de strook komt voor; wit, bruin, geel, blauw en rose.

VERENIGDE STATEN

1914-1918 vanaf 1916 vindt controle op het postverkeer plaats.

Er zijn cirkel en ovaalstempels met de teksten

  1. ‘PASSED BY CENSOR / (getal) / +++’ ,
  2. ‘PASSED BY CENSOR / ++ (midden, getal)’ ,
  3. ‘PASSED BY / CENSOR / (midden, getal)’, en er is
  4. een regelstempel ; ‘EXAMINED / No (getal)’.
  5. De stempels van de veldpost bevatten tevens ‘ military’ of ‘A.E.F.’.

De sluitstrook bevat de tekst ‘OPENED BY / CENSOR / No (getal)’. A.E.F. = American Expeditionary Forces.

1940-1945 maakte deel uit van de “Geallieerden”. Vanaf eind 1941 is er postcensuur.

Er zijn cirkel-, ovaal- en regelstempels met als belangrijkste tekstdelen

  1. ‘PASSED BY CENSOR’ ,
  2. ‘PASSED BY U.S. CENSOR’,
  3. ‘RELEASED BY CENSOR’, en
  4. ‘EXAMINED BY’.

Er is een grote verscheidenheid aan veldpoststempels. Zie Wolter (1966) blz 90 en Stich blz 224-.

De papieren sluitstrook draagt de tekst

  1. ‘EXAMINED BY / (censornummer)’ als papier of cellofaan of
  2. ‘EXAMINED BY / U.S.A. (censornummer)’ of
  3. ‘Opened by U.S. Censor’.

Ze worden later vervangen door de cellofaanstrook met ‘EXAMINED BY / (censornummer).

VERENIGDE STATEN ; bezettingzone

1919 in Duitsland.

Censuurstempel; kader met tekst; ‘U.S. / No. 371 of 372)’.

De strook met tekst; ‘OPENED BY U.S. MILITARY CENSOR’.

1945- 1948 in Duitsland; het bezette gebied is weergegeven in de afbeelding in Chronologie. De censuur wordt officieel beëindigd in 1948.

De censuur is zeer omvangrijk en er komen en er zijn veel verschillende censuurstempels gebruikt.

In de stroken worden de teksten ‘OPENED BY / MIL. CEN. – CIVIL MAILS’ het meest gebruikt zijn de cellofaanstroken met test; ‘ EXAMINED BY / en ‘OPENED BY / MIL. CEN.-CIVIL MAILS’.

1945-1949 in Oostenrijk; de binnenlandse censuur duurde tot 1 april 1946, vanaf november 1947 stopte ook de censuur op buitenlandse post, met uitzondering van Duitsland en Japan. Deze laatste werd beëindigt in november 1949.

Censuurstroken;

  1. Cirkel met ‘MILITARY CENSORSHIP / CIVIL MAILS / (4-tallig getal in het midden)’
  2. Als 1. Met in het midden ‘getal / FREIGESTELLT’.
  3. Rechthoek waarin ‘FREIGESTELLT’.

Sluitstroken met teksten  ‘EXAMINED BY’  ,    ‘OPENED BY / MIL. CEN. – CIVIL MAILS   en    ‘OPENED BY  / U. S. ARMY EXAMINER’.

AZIË

BRITS INDIË 

1914-1918 Britse kolonie; ‘het keizerrijk India’.

Stempels met de tekst;

  1. ‘PASSED CENSOR / BOMBAY’ en
  2. ‘PASSED FOR TRANSMISSION / (datum) / CENSOR BELGAUM’
  3. cirkelstempel met tekst ‘PASSED BY CENSOR – MADRAS’ en in het midden een kroon of
  4. ‘PASSED BY CENSOR’ en in het midden een kroon en getal
  5. dubbelcirkels met tekst ‘PASSED BY CENSOR – BOMBAY’ en in het midden een getal of
  6. ‘PASSED BY POSTAL CENSOR – CALCUTTA’ en in het midden een getal.

De sluitstrook komt voor met 3 verschillende teksten, te weten;

  1. ‘Opened under / Martial Law’ ,
  2. ‘staatswapen / OPENED BY CENSOR’ en
  3. ‘OPENED / BY / CENSOR’ .
  4. Daarnaast komen verschillende censuren voor op veldpost en krijgsgevangenenpost.

1940-1945 Britse kolonie; ‘het keizerrijk India’. Het overzicht zijn de codes van de Indische plaatsen met censuurinstellingen aangegeven.

DHA = Calcutta, DHB = Karachi, DHC = Bombay, DHD = Madras, DHE= Gauhathi, DHF = Calcutta, DHG = Belgaum, DHH = Peshawar, DHI = Quetta, DHJ = Chittagong, DHL = Chandpur, DHM = Port Blair, DHN = Dehra Dun, DHO = GHQ Delhi,  DHP = Bombay, DHQ = Cochin, DHR = Cocanada, DHS = Vizagapatam, DHT = Delhi, DHU = Simla, DHV = Meerut, DHW = Lumding, DHX = Tinsukhia, DHY = Silchar, DHZ = Calcutta.    DHBB = Banalore, DHCC = Coimbatore, DHDD = Poona, DHEE = Ranchi, DHFF = Rawalpindi en DHGG = Secunderabad. (Stich, 1993)

Deze codes komen terug in de meest stempels.

De stempels komen voor als 1-regel, rechthoek, achthoek, driehoek en dubbeldriehoek.

De sluitstroken komen voor

  1. zonder tekst,
  2. (staatswapen) / OPENED BY CENSOR’ ,
  3. ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER ,
  4. (staatswapen xxxC) / OPENED BY CENSOR’ en
  5. (staatswapen 25 / OPENED BY CENSOR’

BRITSE KOLONIËN IN AZIË  

1900- Britse kolonie

1914-1918 ;   Britse koloniën / bezettingen.

ADEN; censuurstempels;

  1. een regel ‘PASSED BY CENSOR’ OF ‘PASSED BY CENSOR, ADEN’.
  2. dubbelcirkel met ‘PASSED CENSOR / +ADEN+ / (midden) No:/(getal)’. In plaats van Aden ook ‘PERIM’ OF KAMARAN’,
  3. dubbelcirkel met ‘POSTAL / CENSOR / (midden) ADEN’.
  4. davidster met in het midden ‘PASSED BY CENSOR / B 105 / ADEN’.

CEYLON; 3 stempels bekend; kenmerkend ‘COLOMBO’ in de tekst.

HONG KONG 

Stempels;

  1. dubbelovaal met ‘PROVOST MARSHAL / No… / HONGKONG
  2. kader met ‘PASSED BY / HONG (KROON) KONG / CENSOR’.
  3. regel met S en Chinese tekens. (S=Shanghai).

1 strook (van het Verenigd Koninkrijk met censor nr ‘355’ of ‘4873’.

STRAITS SETTLEMENTS; heeft 2 stempels

  1. een kader waarin ‘PB. C’, en
  2. 3-regeltekst ‘PASSED / BY CENSOR / PENANG’.

2 stroken met de tekst

  1. ‘(staatswapen) / OPENED BY CENSOR’ en
  2. ‘STRAITS / SETTLEMENTS / No (staatswapen) … / OPENED BY CENSOR (kroon) ‘ASSISTENT CENOR + SINGAPORE’ .

1940-1945 Britse koloniën / bezettingen;

ADEN (F), stempels;

  1. rechthoekig kader met een van de teksten; ‘PASSED BY CENSOR’ , of ‘CENSOR / ADEN.’
  2. vierkant op punt met de tekst ‘PASSED CENSOR / BY ADEN / censornummer).
  3. cirkel waarin het censornummer,
  4. achthoek met kroon, ‘PASSSED / F’ en (censornummer). 

Stroken; 3 teksten te weten

  1. ‘P.C. 22 / OPENED BY CENSOR’,
  2. ‘P.C. 22 / OPENED BY CENSOR / F / (censornummer)’, of
  3. ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / F / (censornummer)’

BURMA (DG) : 1940-1944

Censuurstempels:

  1. Driehoek waarin ‘PASSED / X / CENSOR’ in het midden een getal ;  X =  Rangoon,  Y = Akyan,  Z =  Lashio.
  2. Driehoek waarin ‘PASSED /  CENSOR /  (plaatsnaam)’.

Censuurstrook ;  staatswapen waaronder  ‘OPENEND BY CENSOR’.

BURMA (DG) : 1945

Censuurstempels:

  1. achthoek waarin ‘(kroon)  / PASSED / DG X  (getal)’ ;   A – Akyab, B = Rangoun,  C = Mandalay,  D = Lashio,  E = Prone. 
  2. Rechthoek DGX / (getal)  /  CENSORSHIP.
  3. Achthoek waarin DGX / 1 ;  B = Rangoun,  E = Prone.
  4. Dubbelcirkel met ‘PASSED / BURMA CENSORS’ in het middn No 3.
  5. regel met  ‘DGX / 1’.

Censuurstrook ;  met   ‘P.C. 90  /  OPENED BY EXAMINER’.

CEYLON (L);  

Stempels;

  1. vierkant kader met de tekst ‘PASSED / CENSOR / (censornummer) / COLOMBO’ ,
  2. achthoek met kroon, ‘PASSED / F’ en (censornummer). 

Strook; tekst ‘P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / L / (censornummer)’

HONG KONG (Z);

Stempels;

  1. driehoekstempels met binnen of buiten het frame ‘PASSED / CENSOR / HONG KONG’ of
  2. rechthoek waarin een ‘censornummer’.

Strook met “G (wapenschild) R / OPENED BY CENSOR / HONG KONG’.

Brits-Indië (DH)  op een aparte pagina.

Cyprus (M) op een aparte pagina.

MALAYA SINGAPORE (FF) en PENANG (GG) ;

Stempels;

  1. regels met tekst ‘PASSED BY CENSOR / (censornummer) / A (of) SINGAPORE’, of ‘PASSED / FOR / TRANSMISSION’ ,
  2. een kader met de tekst ‘PASSED BY / (censornummer) / CENSOR’ of ‘PASSED BY CENSOR / (censornummer) / A (of) SINGAPORE’ en
  3. een driehoek met tekst ‘PASSED / FOR / TRANSMISSION / censornummer) en – of SINGAPORE of PENANG’.

Stroken;

  1. zonder tekst met handstempel ‘PASSED BY CENSOR’ en
  2. EM. (getal) en ‘PASSED BY CENSOR’ boven en onder een staatswapen.

NOORD BORNEO (II);

Stempels;

  1. kader met tekst ‘PASSED BY / CENSOR / NORTH BORNEO / (censornummer)
  2. dubbeldriehoek met de tekst ‘PASSED FOR / TRANSMISSION / NORTH BORNEO / (censornummer).

strook met staatswapen en ‘PASSED BY CENSOR’ in 2 regels.

Palestina  (KK) op een aparte pagina.

SARAWAK (HH) ;

stempel; rechthoek waarin ‘PASSED BY CENSOR’

strook met kroon en ‘PASSED BY CENSOR’ in 2 regels.

SECHELLES (LL);

Stempels;

  1. een of drie regeltekst ‘PASSED BY CENSOR’
  2. twee regels PASSED BY CENSOR / SECHELLES / (censornummer).’
  3. achthoek met kroon, ‘PASSED / (LL)F’/

strook met OPENED BY EXAMINER’ / LL/ (censornummer)..

TRANS-JORDANIE ;

stempel drie regels ‘TRANSJORDAN / PASSED BY CENSOR / AMMAN’.

strook ‘ (2 regels Arabische tekst) / TRANS-JORDAN /OPENED BY CENSOR. / Amman.. No. – (getal) -‘.

CAMBODJA

1970-1975 Khmerrepubliek onder Lon Nol.  

Van deze periode zijn twee censuurstempels bekend met de tekst;

  1. rechthoekig kader met ‘CENSURE’.
  2. ‘CENSURE / REPUBLIQUE KHMERE / AGRESSEE PAR / IMPERIALISTES / VIET CONG ET NORD-VIETNAMIENS’  en
  3. ‘CENSURE / CAMBODGE AGRESSEE PAR / IMPERIALISTES / VIET CONG ET NORD-VIETNAMIENS’ 

CHINA

1931-1937 Japans-Chinese oorlog. 

Van China geen censuur bekend.

1939- 1945   Er heerste een burgeroorlog tussen de nationalisten en communisten, die door de Tweede Chinees-Japanse Oorlog werd onderbroken. Japan wist een groot deel van Oost-China in te nemen. Na 1941 kregen de Chinezen echter hulp van de Verenigde Staten, onder meer in de vorm van wapenleveringen.

Over de Chinese censuur is weinig bekend. Er was een competitie tussen de verschillende partijen die elk hun censuur uitoefende.

1945-

Stempels;

  1. achthoek waarin Chinese letters
  2. Chop.

CYPRUS

1914-1918 Britse militaire bezetting; postzendingen van en naar Cyprus werden in Egypte gecensureerd.

Er is een censuurstempel; een kader met tekst ‘MARTIAL LAW / PASSED CENSOR / CYPRUS’

1940-1945 een Britse kroonkolonie

Censuurstempels:

  1. rechthoek met tekst; ‘PASSED / CENSOR’ en
  2. een dubbelcirkel met tekst; ‘PASSED CENSOR / CYPRUS’ met in het centrum een getal.
  3. achthoek waarin ‘(kroon) / PASSED / M / 5’.

Stroken:

  1. staatswapen waaronder de tekst ‘OPENED BY CENSOR’
  2. met de tekst; P.C. 90 / OPENED BY EXAMINER / M / getal’.
  3. met de tekst ‘OPENED BY EXAMINER / M/4’ .

1956 Opstand in 1956 tegen Brits bewind welke resulteert in zelfstandigheid in 1960. n de beginperiode is er Britse censuur.

Censuurstempel: dubbelcirkel, waarin een 1-tallig getal.

Censuurstrook; strook met tekst ‘OPENED BY EXAMINER’.

FRANSE KOLONIËN IN AZIË  

1940-1945 Franse koloniën / bezettingen; Frans-Indochina; bestond uit Tonkin, Annam, Cochin-China, Cambodja en Laos. Verder Frans Indië, en Frans mandaat in de Levant (Lebanon en Syrie).

Frans Mandaat voor Syrië en Libanon (deel van Levant)

tot juli 1940;   stempels;

  1. dubbelovaalvorm met de tekst; ‘CONTROLE’ / PAR L’ AUTORITE MILITAIRE’ en in het midden L.O. voor Beyrouth, L.1. voor Aleppo, of L.2. voor Damascus.
  2. dubbelovaalvorm met de tekst; ‘OUVERT /  PAR L’ AUTORITE MILITAIRE’ en in het midden L.O. voor Beyrouth, L.1. voor Aleppo, of L.2. voor Damascus.
  3. cirkel met de letters  C, P, M, en x. (x = A of B). Cirkel en tekst rood, of letters wit op rode of blauwe achtergriond.

Van augustus 1940 tot december 1941;  (Vichy regering) stempels

  1. cirkel met tekst; ‘CPMB’, ‘CPMA’ of ‘C, P, M en D,  waarbinnen een getal.op punt
  2. ovaalstempel met tekst; ‘OUVERT – Par les authorites de Controle, in het midden L.O waaronder getal’.
  3. driehoekstempel met ’00 tot 05 waaronder getal’.
  4. De strook m.et tekst; ‘ACHEMINEMENT’ – Suspendu par les Autorites de Controle’ en L1 of L2. 

Vanaf januari 1942

  1. cirkelstempels met het embleem van de Vrije Fransen, het Kruis van Lotharingen, in vele vormen, qua grootte, vorm van het kruis en hoofdletters (CP, CM, SC, of SR). 
  2. Tekst  ‘NON CONTROLE’.
  3. Getallen,  hoofdletters, hoofdletter in cirkel.

Frans-Indië;  stempels;

  1.  dubbelovaalvorm met de tekst ‘L’ AUTORITE MILITAIRE’ en in het midden ‘VU / PAR’.
  2. dubbelovaalvorm met de tekst ‘PAR L’ AUTORITE MILITAIRE’ en in het midden ‘OUVERT’..

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission A (of B, C, D, E, F, G, K, X)’ met in het midden ‘INDOCHINE’.  [= Hanoi , = Hue,  = Saigon,  = Pnompenh , = Vientiane , = Fort-Bayard , = Haiphong, = Saigon, en = Luang Prabang].
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A (of B, C, D, F, G, H, K), waaronder een getal. (A = Basse Terre, B = Pointe-à-Pitre)   [A/0…5 = Hanoi,  A/19,21 = BangNgang,  B/1…3 = Hue,  C/0…7 = Saigon,   / 10,11,16,20 = Saigon,  / 1 = Pnompenh,  / 1 = Fort-Bayard, G/0…4,8,10 =Haiphong H/3 =Haiphong,  K/4 = Saigon]. 

Indochine;

stempels; 

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE POSTAL / Commission A (of B, C, D, E, F, G, K, X)’ met in het midden ‘INDOCHINE’.  [= Hanoi , = Hue,  = Saigon,  = Pnompenh , = Vientiane , = Fort-Bayard , = Haiphong, = Saigon, en = Luang Prabang].
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A (of B, C, D, F, G, H, K), waaronder een getal. (A = Basse Terre, B = Pointe-à-Pitre)   [A/0…5 = Hanoi,  A/19,21 = BangNgang,  B/1…3 = Hue,  C/0…7 = Saigon,   / 10,11,16,20 = Saigon,  / 1 = Pnompenh,  / 1 = Fort-Bayard, G/0…4,8,10 =Haiphong H/3 =Haiphong,  K/4 = Saigon]. 

stroken

  1. met de tekst ‘CONTROLE POSTAL ( / ) MILITAIRE’ in verschillende uitvoeringen.

Vietnam 1946-1965

Censuurstempels;

  1. dubbelovaal met ‘OUVERT / PAR LES AUTORITES’, in het midden ‘SAX’.
  2. dubbelovaal met ‘OUVERT PAR LES / PAR LES AUTORITES DE CONTROLE’
  3. rechthoek waarin ‘TROIUPES FRANCAISES / EN CHINE / — / CONTRÔLE AU DÉPART’.

Stroken

INDONESIË

1949- zelfstandige staat.

Censuurstempel met tekst ‘BADAR SENSUUR / PELAKSANA KUASAMILITER / KAB. KLATEN’.

IRAK

1940 -1945 Brits mandaatgebied; in mei 1941 zetten de Engelsen de pro-Duitse regering af; januari 1943 verklaart Irak de oorlog aan Duitsland, Italië en Japan.

Censuurstempel;

  1. Een vierkant censuurstempel in 3 vakken verdeeld met tweemaal een Arabische tekst en ‘IRAQ’ .
  2. Daarnaast eenzelfde vierkant waarin onder meer ‘NOT CENSORED’ .

De strook bevat tweemaal een Arabische tekst, waarvan een kopstaand.

1958- 1965 Een militaire staatsgreep in 1958 maakte een einde aan de door de Britten in 1941 opgelegde monarchie. Beperkte censuur.

Censuurstempels;

  1. 3 regels Arabische tekst en 2- of 3-tallig getal,
  2. driehoek met 3 regels Arabische tekst,
  3. driehoek op punt met 3 regels Arabische tekst en 2-tallig getal,
  4. driehoek op punt met 2 regels Arabische tekst waaronder 2-tallig getal,
  5. datumregel in Arabische taal.

IRAN

1914-1918 strategische alliantie met Verenigd Koninkrijk en Rusland, terug te lezen in de stempels en stroken.

Stempels;

  1. Een rechthoek en ovaalstempel met Persisch – Russische tekst,
  2. een cirkelstempel met Persische tekst en leeuw,
  3. een achthoekstempel met ‘ (Britse kroon) / PASSED / BY CENSOR / 556’
  4. cirkelstempels met de tekst ‘ PASSED BY BRITISH MILITARY CENSOR + ‘ en ‘CENSOR / POSTE / 101’ .

Sluitstrook

  1. zonder tekst, en
  2. een met Engels en Perzische tekst en
  3. een groene strook met het staatswapen tussen ‘G’ en ‘R’ en
  4. ‘Opened / by / Censor’ en een met een 2 regel Arabische tekst.

1940-1945. Iran was onderdeel van de “Middle East Network” tezamen met Egypte, Eritrea, Lebanon, Palestina, Syrie, Irak en Soedan. De censuur vond plaats in Cairo. De Iraanse autoriteiten waren verantwoordelijk voor de postcensuur tot 1941. Daarna was er de ‘Anglo-Soviet-Persian’ censuur van het postverkeer.

Stempels:

  1. cirkel waarin de tekst ‘ANGLO-SOVIET-PERSIAN CENSORSHIP’ ; in het midden een getal,
  2. cirkel waarin de Russische tekst (cyrillisch schrift) ‘SOVIETSKO-ANGLO-IRANSKAJA CENZURA’ ; in het midden een getal,
  3. een cirkel waarin een getal.

4 censuurstroken t.w.

  1. wit papier zonder tekst
  2. leeuw met kroon en Arabische tekst en ‘ADMINISTRATION DES POSTES’
  3. Arabische tekst, betekenend ‘geopend door de censuurdienst’
  4. dezelfde Arabische tekst, nu meerdere keren herhalend.

1951 – 19?? Beperkte censuur…. ???

Stempels;

  1. kwart cirkel zonder tekst,
  2. ruitvorm met 3 regels Arabische tekst,
  3. rechthoek met 3 regels Arabische tekst,
  4. cirkel, in het midden Arabische tekst,

ISRAEL

1948- Vanaf de onafhankelijkheid vindt op beperkte schaal censuur plaats.

Stempels;

  1. rechthoek met 1, 2, 3, of 4 regeling Hebreewse tekst,
  2. in cirkelvorm met staatswapen of
  3. cirkel waarin getal.
  4. driehoek, waarin embleem tussen 2 Hebreeuwse letters, waaronder 4-tallig getal.

Sluitstroken;

  1. zolder tekst,
  2. tekst 2 of 3 Hebreeuwse woorden met getal 10xx,
  3. als 1. zonder getal,
  4. als 1. strook aan bovenzijde getand,
  5. doorlopende tekst en getal.

JAPAN

1904-1905    De Russisch – Japanse oorlog. Van Japanse zijde zijn cirkel of ovaalstempels bekend; zeldzaam.

1914-1918 Japan kiest de kant van de Geallieerden. 

  • censuur van krijgsgevangenen-post.

1931-1937 Japans-Chinese oorlog. Verschillende veldpost censuurstempels; kaders met tekst ‘K-E-Z (Ken Etsu Zumi)

1939-1945 tijdens de 2e wereldoorlog bezette Japan een enorm gebied en controleerde verschillende landen Vanaf october 1941 is er binnenlandse en buitenlandse postcensuur. Ook de civiele en militaire post met de bezette gebieden wordt gecensureerd. Het gebruik van uitsluitend Japans letterschrift maakt herkenning moeilijk. Stich (1993) geeft op p 252-254 een aantal voorbeelden.

1948-

NEDERLANDS INDIË 

1940-1942 / maart Nederlandse kolonie.

Stempels;

  1. CENSUUR GEPASSEERD (met getal)’ ,
  2. dubbelcirkel met de tekst; CENSUUR” en datum, dubbelcirkel met tekst ‘NED. IND. DEVIEZENINSTITUUT / DEVIEZEN CENSUUR / (geen plaatsnaam) of SOERABAJA OF PALEMBANG’ ,
  3. kleine cirkel met ‘DEV’ of ‘Ec.C’, en ovaal met ‘Ec.C’.

De volgende stroken zijn in gebruik geweest met de teksten;

  1. ‘Militaire (staatswapen) Censuur . Medan’ .
  2. ‘DOOR CENSUUR GEOPEND’ ,
  3. ‘CENSUUR BATAVIA’ ,
  4. ‘GEOPEND DOOR CENSUUR / DIBOEKA OLEH CENSUUR’ en
  5. ‘DOOR CENSUUR GEOPEND / DIBOEKA OLEH CENSUUR’ .

1942 – 1945 / augustus Japanse bezetting zie Japanse censuur.

1945-1949 / december Nederlandse kolonie; deviezencontrole.

PAKISTAN

1965- Tijdens het conflict tussen India en Pakistan is er postcensuur.

Censuurstempels;

  1. Dubbelcirkel waarin ‘PAKISTAN CENSORSHIP / (midden) staatswapen.
  2. Cirkel waarin ‘PAKISTAN CENSORSHIP / PASSED BY / CENSOR / (midden) K-1’.
  3. kader, waarin ‘K (getal)’.

PALESTINA

1939-1945 Brits mandaatgebied.

Stempels;

  1. rechthoek, waarin 5 regels tekst beginnend met ‘PALESTINE/ …’ of 1-regel ‘CHIEF CENSORS OFFICE (datum)’,
  2. met de vorm hexagonaal, 4 regels beginnend met ‘PALESTINE/ …’, en
  3. octogonaal waarin kroon, ‘KK’ en censornummer.

Censuurstroken, met teksten:

  1. P.C.22 / OPENED BY / CENSOR / ‘getal/getal’ ‘, tekst   rood of zwart ; papier  wit, groen, rose, of donkerblauw,  
  2. PC 22 / T. (of H.) No. (getal) / OPENED BY CENSOR / CENSOR.’ ; tekst  rood ;  papier  groen, lila, of oranje,  
  3. P.C.66 / OPENED BY / CENSOR / KK censornummer’ ‘ ; tekst   zwart   ;  papier  wit,
  4. P.C.90 / OPENED BY CENSOR / KK censornummer’ tekst zwart    ;  papier is wit, geel, lauw, of lichtgroen en
  5. P.C.90 / OPENED BY EXAMINER / (getal)’ ; tekst   zwart  ;   papier  wit.

PORTUGESE KOLONIËN IN AZIË 

1914-1918  Portugees Indië.

Een sluitstrook met de tekst ‘INDIA PORTUGUESA / VERIFICADA (getal) / CENSURA MILITAR’ .

SYRIE

1948-1956-  tot april 1946 Frans mandaatgebied. Het land wordt in april 1946 onafhankelijk. De volgende periode was tumultueus en tussen 1949 en 1971 vond een groot aantal militaire staatsgrepen en pogingen tot staatsgrepen plaats. Censuur….

Stempels;

  1. ovaal met Arabische tekst in boog tussen ster, waaronder 2-tallig Arabisch getal.
  2. cirkel met Arabische tekst, waaronder 1-tallig Arabisch getal.

THAILAND

1940-1945 begin 1942 sluit Thailand een militair bondgenootschap met Japan.

De censuur is onduidelijk

TRANS JORDANIË

1946-19.. April 1949 tekenden Israël en Transjordanië een bestand.

Van 1949 is censuur bekend.

VIETNAM

1946 – 1973  INDOCHINESE OORLOGEN.

Censuur onduidelijk.

AUSTRALAZIË

AUSTRALIË (DA)

1914-1918 Brits dominion.

Er zijn verschillende stempels in gebruik geweest.

  1. 1-regelstempels met tekst ‘PASSED’ en ‘OPENED UNDER MARTIAL LAW’ ,
  2. dubbelovaalstempel met tekst ‘PASSED BY / CENSOR’ en in het midden 4 TH M.D’ , en
  3. rechthoekstempels met tekst ‘PASSED BY / CENSOR, S.D. / …’ .

Verder veldpoststempels met de teksten ‘A.I.F. /Passed by censor No …’ en ‘CENSORED’ en krijgsgevangenenpost met censuurstempels waarin pander meer ‘CONCENTRATION CAMP ‘ .

1914-1918 Bezettingen.

Van het bezette Duits Nieuw Guinea zijn 3 stempels bekend te weten

  1. een regel ‘CENSORED’.
  2. een tweeregel-stempel met tekst ‘PASSED-BY-CENSOR / J. W. BELL + CAPT.’ ,
  3. een kader met tekst ‘PASSED CENSOR – RABAUL’
  4. een ovaal-stempel met tekst ‘PASSED CENSOR – RABAUL’ en in het midden datum’ en
  5. een dubbelovaal-stempel met tekst ‘PASSED BY CENSOR / AN. & M. E. F.’ met in het midden ‘No. 1’ .

Van de bezette Marshall eilanden (Nauru) is een rood cirkelstempel bekend met de tekst ‘PASSED BY CENSOR C.S.’ in het midden de datum.

1940-1945 Brits dominion.

Letter codes van censuurkantoren in  Australische militaire districten. 

1   Queensland: code 1  Brisbane,  1 /1  Thursday Is,  1 /2 Townsville, 1 /3 Cairns,  1 /4  Rockhampton
2    New South Wales:  code 2  Sydney,  2 /1 Newcastle
3    Victoria: code 3 Melbourne
4    South Australia: code  4  Adelaide
5    Western Australia: code 5 Perth
6    Tasmania: code  6  Hobart,  6 /1 Launceston
7    Northern Territory:  code 7  Darwin                                     
8    T.N.G. (Territory of Papua)   Papouasie

  In: Stich, H.F. , Stich, W. and Specht, J. (1993) Civil and military censorship during world war II.

BRITSE KOLONIËN IN DE PACIFIC

1940-1945  Britse koloniën / bezettingen.

Fiji eilanden (X)   

censorstempels,te weten; 

  1. rechthoek met tekst ‘Passed by Censor’ en
  2. een ovaal met ‘PASSED BY / CENSOR en censornummer.

Ook 2 stroken te weten:

  1. met tekst ‘OPENED BY CENSOR’ en
  2. ‘P.C. 90 OPENED BY EXAMINER’ en censornummer’.

Brits Nieuw Guinea (Territory if New Guinea : T.N.G.).   

censorstempels, te weten; 

  1. rechthoek met tekst  ‘Passed by Censor’ / T.N.G.No. en censornummer of
  2. ‘PASSED BY / CENSOR’ / T.N.G. 50.

Ook 2 stroken te weten:

  1. met tekst ‘PASSED BY CENSOR’ of
  2. ‘OPENED BY CENSOR’.

Nieuwe Hebriden (JJ) (onder Franse en Britse administratie),

Censuurstempel met tekst

  1. ‘PASSED BY CENSOR + PASSE PAR LA CENSURE’ en
  2. ‘New Hebrides / CONDOMINIUM / des Nlles – Hebrides’. 
  3. Oost Samoa (DDA). 8-hoekig stempel met kroon, ‘PASSED’ EN ‘DDA / censornummer. (..) = censor lettercode.

FRANSE KOLONIËN IN DE PACIFIC 

1940-1945 Franse koloniën / bezettingen;

Nieuw Caledonië

2 censuurstempel;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CENSURE ALLIEE / NOUVELLE-CALEDONIE’ en het censornummer. 
  2. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE  /  POSTAL)’ met in het midden ‘NOUVELLE CALEDONIE’.

Nieuwe Hebriden (onder Franse en Britse administratie), censuurstempel met tekst ‘PASSED BY CENSOR + PASSE PAR LA CENSURE’ en ‘New Hebrides / CONDOMINIUM / des Nlles – Hebrides’. 

Frans Polynesië,

3   censuurstempels;

  1. dubbelcirkel met tekst ‘CONTROLE / POSTAL’  en in het midden ‘ESTABLISSEMENTS / FRANCAIS / DE L’ OCEANIE’.
  2. ovaal met tekst ‘OUVERT / PAR / L’ AUTORITE MILITAIRE’.
  3. cirkel waarin A, waaronder een getal. (A = Papeete, Tahiti).

Wallis en Futuna, stempels van Nieuw Caledonië worden gebruikt.

NIEUW ZEELAND (DC)

1914-1918 Zelfstandige Britse kolonie.

Er is een stempel gebruikt met de tekst;

  1. ‘PASSED BY THE / MILITARY CENSOR / N.Z.’ en
  2. een cikelstempel waarin P.C.

De censuurstrook is wit zonder opdruk.

1914-1918 Van het bezette Samoa zijn 2 stempels bekend met de teksten ‘PASSED BY / CENSOR / (getal) / SAMOA’ .

1940-1945 Zelfstandige Britse kolonie. Postcensuur vanaf september 1939; censuurinstellingen in Auckland, Wellington, Christchurch en Dunedin. Censoren waren ook actief in havensteden en in verschillende eilanden in de Pacific. Er zijn verschillende stempels gebruikt, te weten

1940-1945 Zelfstandige Britse kolonie. Postcensuur vanaf september 1939; censuurinstellingen in Auckland, Wellington, Christchurch en Dunedin. Censoren waren ook actief in havensteden en in verschillende eilanden in de Pacific.

Er zijn verschillende stempels gebruikt, te weten

  1. een 1 regelstempel met tekst ‘PASSED BY CENSOR’ ,
  2. een cirkelstempel met tekst ‘PASSED BY CENSOR N.Z. ‘ met nummer van de censor,
  3. twee achthoekige stempels een met kroon en tekst ‘PASSED’ en ‘DDA’ en censornummer,
  4. de ander met de tekst ‘NOT OPENED BY CENSOR in N.Z.’.

Daarnaast komen simpele stempels voor; getal of letter zonder kader of in cirkel.

Drie censuurstroken, met de tekst

  1. ‘Opened and passed by Censor in New Zealand’ ,
  2. tweemaal de tekst ‘Opened by Censor in New Zealand’ in tegengestelde richting en
  3. ‘[P.C.–90. / OPENED BY EXAMINER / D.D.A. / (getal)’ .

Daarnaast komen verschillende veldpoststempels voor. Van verschillende Pacific eilanden vond de censuur in New Zealand plaats.

POSTOORLOG

1949-1989 De ‘POSTKRIEG’. Op een deel van het postverkeer tussen West Duitsland en de DDR en Oostblok landen vindt censuurplaats, soms onder het mom van ‘Zoll’. De brieven worden niet geopend. Brieven met politiek onwelgevallige postzegel(s) of stempel worden teruggestuurd. Een stempel geeft de reden van terugzending of de stempel of postzegel is zwartgemaakt. Zie voor voorbeeldbrieven: POSTOORLOG.

Voor uitgebreide informatie over de POSTOORLOG zie de website van Jan Huijs; http://www.postkrieg.info